De gemeente Terneuzen trekt ongeveer € 14 miljoen uit voor de renovatie en verduurzaming van haar brutalistische stadhuis. Het gebouw van architect Jaap Bakema moet in 2028 weer opengaan als een veel toegankelijker ‘Huis van de Stad’. De verbouwing is inmiddels van start gegaan.
Gasloos en energielabel A++
De renovatie omvat zowel bouwkundige verbeteringen als een forse verduurzaming. Het stadhuis wordt volledig elektrisch en gasloos gemaakt, krijgt betere isolatie en wordt voorzien van groene daken. De gemeente mikt op een energielabel van A++ of hoger. Aan de kant van de Scheldeboulevard komt een tweede entree.
Meer publieke functies
Het gebruik van het gebouw verandert ingrijpend. De ambtelijke kantoorfuncties verhuizen naar het naastgelegen stadskantoor; gemeenteraad en college blijven wel in het stadhuis. Daardoor ontstaat ruimte voor publieke functies, zoals een stadshuiskamer, ruimtes voor tentoonstellingen en workshops, daktuinen en terrassen en een openbaar uitkijkpunt. Ook worden er weer huwelijken gesloten in de Burgerzaal, met uitzicht over de Westerschelde.
Jong rijksmonument
Het stadhuis werd begin jaren zeventig gebouwd en in 1972 geopend. Over de betonnen architectuur wordt al decennia gediscussieerd, maar architectuurkenners zien het gebouw als een belangrijk voorbeeld van het Nederlandse brutalisme. Sinds 12 juni 2026 is het stadhuis een rijksmonument. Het hoort daarmee bij de eerste beschermde gebouwen uit de zogenoemde Post 65-periode. Broekbakema, de opvolger van het bureau dat het oorspronkelijke ontwerp maakte, is betrokken bij de plannen voor verduurzaming en herprogrammering.
Context
Gemeenten zitten met een groot aantal verouderde kantoor- en stadhuisgebouwen uit de jaren zestig en zeventig. Sloop-nieuwbouw ligt bij monumentale panden niet voor de hand, waardoor renovatie met forse energiebesparing vaak de route is. Tegelijk zoeken overheden naar manieren om de vierkante meters beter te benutten nu hybride werken de behoefte aan kantoorplekken verkleint. Het combineren van ambtelijke werkplekken in één stadskantoor en het openstellen van het stadhuis voor publiek past in die trend.
Wat volgt
De verbouwing loopt ongeveer twee jaar. Als de planning wordt gehaald, heropent het stadhuis in 2028.
Ontwerp van Jaap Bakema
Het stadhuis werd ontworpen en gebouwd tussen 1964 en 1972. Architect Jaap Bakema behoorde tot de bekendste Nederlandse architecten van de naoorlogse wederopbouw. Samen met Jo van den Broek leidde hij het bureau Van den Broek en Bakema, dat onder meer verantwoordelijk was voor het winkelgebied de Lijnbaan in Rotterdam. Het huidige bureau Broekbakema is daar de opvolger van. Het stadhuis van Terneuzen staat aan de rand van de stad aan de Westerschelde en wordt vanwege zijn markante vorm en ligging aan het water ook wel het ‘slagschip’ van Terneuzen genoemd.
Bij de aanwijzing als rijksmonument reikte de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed het monumentenschild uit aan wethouder Jeroen de Buck. Broekbakema werkt samen met de gemeente aan de verduurzaming en herprogrammering. Het bureau ziet in de monumentenstatus een bevestiging van de architectonische en cultuurhistorische betekenis van het gebouw, en stelt dat goed ontworpen gebouwen generaties lang kunnen meegaan, mits er in hun toekomst wordt geïnvesteerd.
Voor de renovatie betekent de monumentenstatus dat ingrepen zorgvuldig moeten worden afgestemd op de waarden die bescherming verdienen. Verduurzaming en behoud van het karakteristieke beton moeten daarom hand in hand gaan.
Bron: PropertyNL · Extra bron: Broekbakema
