The Urban Woods in Delft heeft de Nationale Houtbouwprijs 2026 gewonnen. De woontoren van tien verdiepingen met een houten draagconstructie kreeg de hoofdprijs op dinsdag 17 november tijdens het houtbouwcongres De Houtdag in Corpus in Leiden. De Publieksprijs ging naar Pasteur in Haarlem, een woon-werkcomplex waarvan het grootste deel van de woningen is opgebouwd uit houten modules. Daarnaast werden prijzen uitgereikt in drie categorieën: seriematige, zakelijke en particuliere houtbouw.
77 inzendingen, negen finalisten
De Nationale Houtbouwprijs wordt georganiseerd door vakblad Het Houtblad, dat ook het congres De Houtdag organiseert. Dit jaar werden 77 projecten ingezonden. Daarvan haalden er negen de finale, waaruit de jury de winnaars koos. In totaal werden vijf prijzen uitgereikt: de hoofdprijs, drie categorieprijzen en de Publieksprijs.
De spreiding van de winnaars is opvallend. Ze lopen uiteen van een woontoren met middenhuurwoningen en een complex met overwegend sociale huur tot een opvanglocatie voor asielzoekers, een onderzoeksgebouw en een particuliere villa. Daarmee laat de prijs zien dat hout niet langer alleen een materiaal voor kleinschalige of experimentele projecten is, maar in vrijwel alle segmenten van de vastgoedmarkt wordt toegepast.
The Urban Woods: houten kern in plaats van beton
De algemene winnaar, The Urban Woods in Delft, is een woontoren van 31 meter hoog met tien bouwlagen. Het gebouw heeft een hybride houtconstructie met een stabiliteitskern die volledig van hout is. Daardoor is geen betonnen kern nodig, het onderdeel dat bij houten hoogbouw meestal nog wel in beton wordt uitgevoerd. Bij de bouw zijn digitale maatvoering en robotisering ingezet.
Volgens vakblad Houtwereld gaat het voor ongeveer 80 procent om middenhuurwoningen en beschikt het gebouw over circa 350 m² aan gedeelde voorzieningen. De jury prees volgens vakblad Aannemer de constructieve innovatie, de circulariteit en het concept van gedeeld wonen, waarin bewoners naast hun eigen woning ruimtes delen.
Categoriewinnaars
In de categorie Seriematige Houtbouw won Dordtse Kil IV in Dordrecht, een nieuwe opvanglocatie voor het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). De jury waardeerde de architectonische en stedenbouwkundige kwaliteit die met relatief eenvoudige middelen is bereikt.
De prijs voor Zakelijke Houtbouw ging naar Plus Ultra 3 in Wageningen, een gebouw met laboratoria en onderzoeksfuncties. Bij dit project waren CO₂-reductie en demontabiliteit uitdrukkelijke doelen. In de gevel zijn gerecyclede kunststoffen verwerkt.
In de categorie Particuliere Houtbouw won een villa aan het Nachtegaallaantje in Bergen; Houtwereld spreekt van het Nachtegalenlaantje. De jury prees de samenhang tussen architectuur, constructie, materialen en detaillering, waaronder de combinatie van hout met natuursteen.
Publieksprijs voor Pasteur
De Publieksprijs werd bepaald door een stemming waaraan alle 77 projecten uit de voorselectie konden deelnemen. Er werden 7.322 stemmen uitgebracht. De meeste gingen naar Pasteur in Haarlem.
Pasteur is een woon-werkcomplex met 179 woningen: 155 sociale huurwoningen en 24 middenhuurwoningen. Daarvan zijn er 158 opgebouwd uit 322 houten modules, die zijn geplaatst op een traditioneel gebouwde, multifunctionele plint. Met het project is het aantal woningen op de locatie verdubbeld, terwijl waardevolle bomen zijn behouden. Volgens Houtwereld zijn biobased materialen gebruikt, is de constructie demontabel en hoort er een parkachtige openbare ruimte bij.
Dat het publiek een project met overwegend sociale huurwoningen koos, is voor de woningmarkt een relevant signaal. Modulaire houtbouw wordt vaak genoemd als manier om sneller en met minder uitstoot betaalbare woningen te bouwen. Pasteur laat zien dat die aanpak ook op grotere schaal en in combinatie met een traditioneel gebouwde onderbouw toepasbaar is.
De Houtdag: van Sydney tot de Zuidas
De prijsuitreiking was onderdeel van De Houtdag 2026. Volgens Het Houtblad waren er bijna 250 mensen aanwezig. Het programma telde twaalf sprekers en een boekpresentatie: het boek Wood & Wellbeing werd gepresenteerd. Dagvoorzitter was Jan Maurits Schouten, hoofdredacteur van Het Houtblad.
Uit de Nederlandse vastgoedsector sprak Sladjana Mijatovic van gebiedsontwikkelaar BPD. Zij vertelde hoe BPD en de Rabobank het opschalen van biobased bouwen stimuleren. Volgens Het Houtblad zijn er in dat kader 65 projecten met samen 6.000 woningen in ontwikkeling.
Christian Veddeler van het Deense architectenbureau 3XN presenteerde kantoorgebouw Mahler 1 aan de Amsterdamse Zuidas. Dat heeft een hybride constructie met betonnen kernen en houten kolommen en balken. Hij besprak ook de Sydney Fish Market, waarvan het houten dak bestaat uit gebogen glulam liggers van maximaal 33 meter. De montage van dat dak duurde acht maanden.
Keynotespreker Johannes Rebhahn van het Oostenrijkse houtbedrijf Wiehag behandelde The Atlassian in Sydney. Met 189 meter is dat het hoogste houten hybride gebouw ter wereld. Het heeft een betonnen kern, een stalen exoskelet en ongeveer 12.000 kubieke meter gelamineerd en kruislings gelamineerd hout (GLT en CLT). Een complicerende factor was het behoud van een 120 jaar oud gebouw naast het centraal station.
Andere onderwerpen waren onder meer de Vierarmen-fietsbrug bij Brussel, houtverbindingen zonder staal, de Woodcore-studie naar hoogbouw in hout, het Makers’ KUbe-project in Kansas, biobased materialen in testwoningen van VDM en de aanpasbaarheid van meerlaagse houtbouw.
Betekenis voor de vastgoedmarkt
Voor ontwikkelaars, beleggers en corporaties illustreren de winnaars twee ontwikkelingen. De eerste is de opmars van hout in de hoogbouw. The Urban Woods heeft een stabiliteitskern die volledig van hout is; bij Mahler 1 en The Atlassian is gekozen voor een combinatie van hout met beton en staal. Hoe ver hout in de draagconstructie kan worden toegepast, verschilt dus per project.
De tweede is de schaalvergroting van seriematige houtbouw. Pasteur en de opvanglocatie in Dordrecht laten zien dat modulaire en seriematige bouw in hout niet beperkt blijft tot losse proefprojecten. Dat sluit aan bij de inspanningen van partijen als BPD en de Rabobank om biobased bouwen op te schalen, zoals op De Houtdag werd toegelicht.
Wat volgt
De winnende projecten zijn beschreven op de site van Het Houtblad. Datum en locatie van een volgende editie van De Houtdag en de Nationale Houtbouwprijs zijn nog niet bekendgemaakt.
Bron: Aannemer – The Urban Woods wint Nationale Houtbouwprijs 2026 · Extra bronnen: Houtwereld – Nationale Houtbouwprijs 2026: alle winnaars op een rij · Het Houtblad – Houtdag 2026 inhoudelijk sterk
Beeld: Groene Mient Den Haag (houtbouw), foto nandasluijsmans via Flickr, CC BY-SA 2.0 (sfeerbeeld, niet een van de winnende projecten)
Geef een reactie