Het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) bouwt in Leusden het Technology Center Land (TCL), een nieuwe onderhoudslocatie van Defensie voor zwaar materieel. Het gebouw wordt 60.000 m² groot, tegen 40.000 m² voor de huidige werkplaats uit de jaren vijftig. De bouw moet volgend jaar beginnen; in 2028 moeten de medewerkers verhuizen. De aanbesteding staat op TenderNed, met hergebruik van materialen als belangrijk gunningscriterium.
Van tankwerkplaats naar technologiecentrum
In het TCL onderhoudt Defensie straks materieel van de Landmacht: van de grootste artilleriestukken en pantservoertuigen tot de kleine quads van de Luchtmobiele Brigade. Volgens Marc van Noort, projectmanager bij het RVB, gaat het nadrukkelijk niet om een gewone garage. In het centrum wordt groot materieel gespecialiseerd onderhouden, getest en doorontwikkeld. Van Noort noemt het TCL onmisbaar voor de inzetbaarheid van Defensie-eenheden: monteurs houden er materieel voor actuele missies op peil en werken tegelijk aan de doorontwikkeling voor de toekomst.
De huidige werkplaats dateert uit de jaren vijftig en werd destijds gebouwd voor het onderhoud van de Centurion-tank, die inmiddels in een museum staat. In de decennia daarna kwamen er steeds kleine gebouwen bij. Het resultaat is een verouderd terrein. Het nieuwe TCL komt direct naast de bestaande werkplaats. Na de verhuizing in 2028 wordt de oude werkplaats gesloopt en krijgt de grond een natuurbestemming.
Schoon en vuil werk gescheiden
Het RVB wil een functioneel, modern en aantrekkelijk terrein neerzetten. Daarbij speelt ook personeelsbehoud mee: gespecialiseerd onderhoud vraagt een lange opleiding, en Defensie wil opgeleide monteurs graag vasthouden. Een goede werkomgeving hoort daarbij.
Vuil en schoon werk worden daarom gescheiden. Schoonmaken, stralen (het verwijderen van verf) en spuiten gebeuren in een apart gebouw. Het hoofdgebouw wordt licht en schoon. Van Noort vergelijkt het niveau met dat van een fabriek van Tesla of een werkplaats in de Formule 1.
Meer ruimte voor veiligheid en flexibiliteit
Dat het nieuwe gebouw 20.000 m² groter wordt dan het oude, heeft volgens het RVB vooral te maken met veiligheid en flexibiliteit. Er komen aparte zones voor heftrucks, zodat voetgangers en zwaar intern transport elkaar minder kruisen. Daarnaast moet het gebouw kunnen meebewegen met materieel van verschillende afmetingen.
De architect, Van Wageningen Architecten, heeft daarvoor gekozen voor grote overspanningen. Zo ontstaat een open vloer zonder kolommen. Met vloermarkeringen die kunnen worden aangepast, kan de indeling worden afgestemd op voertuigen van uiteenlopende grootte. Binnenstraten maken het mogelijk dat voertuigen via één buitendeur naar binnen komen. Dat beperkt het aantal bewegingen tussen werkplekken en helpt bij het beheersen van het binnenklimaat.
Twee niveaus op een glooiend terrein
Het terrein kent een hoogteverschil van zes meter tussen het hoogste en het laagste punt. De architect heeft dat benut met een ontwerp op twee niveaus: een begane grond aan de hoge kant en een souterrain aan de lage kant. De plafondhoogte in het souterrain bedraagt ruim 11 meter, genoeg voor een houwitser met de loop rechtop. Ongelijkvloerse kruisingen houden de routes van medewerkers en voertuigen gescheiden.
Op de begane grond komen extra werkplaatsen, opslag en kantoren. Het TCL krijgt ook ruimte voor samenwerking met het bedrijfsleven en onderwijsinstellingen, met test- en ontwerpruimtes en leslokalen.
Reptielen verhuisd, groen staal onderzocht
Voordat de bouw kan beginnen, zijn op het terrein hazelwormen, zandhagedissen en ringslangen gevangen en elders in een nieuw leefgebied uitgezet. Daarna wordt het terrein omheind om de reptielen buiten te houden, worden bomen gekapt en wordt de grond bouwrijp gemaakt.
In de aanbesteding weegt hergebruik van materialen zwaar. Het RVB onderzoekt daarnaast de inzet van zogeheten groen staal, dat met minder CO2-uitstoot wordt geproduceerd. Het gebouw wordt goed geïsoleerd. Gerepareerde motoren worden getest op een motortestbank; de restwarmte die daarbij vrijkomt, wordt gebruikt om het gebouw te verwarmen. Lees ook: Klimaatweek: RVB toont vijf routes naar klimaatneutraal rijksvastgoed.
Defensievastgoed in beweging
Het TCL past in een bredere opgave rond het vastgoed van Defensie. Veel kazernes, werkplaatsen en andere gebouwen stammen uit de tijd van de Koude Oorlog en de dienstplichtige krijgsmacht, en voldoen niet meer aan de eisen van nu. Het RVB beheert en ontwikkelt dat vastgoed voor Defensie en werkt aan een grootschalige vernieuwing van de portefeuille. Eerder dit jaar maakte het RVB bekend te zijn begonnen met een reeks kleinere zogeheten no regret-locaties van Defensie, terreinen die Defensie hoe dan ook wil behouden.
Een project als het TCL laat zien hoe specifiek de eisen aan defensievastgoed zijn. Het gaat om een bedrijfsgebouw met de maatvoering van een zware industriële hal en de schone uitstraling van een hightech productieomgeving, dat bovendien ruimte moet bieden aan opleiding en samenwerking met de industrie. Voor bouwbedrijven en installateurs gaat het om een omvangrijke opdracht, waarbij circulariteit en CO2-reductie nadrukkelijk meetellen.
Wat volgt
De aanbesteding loopt via TenderNed. Over het budget of de bouwkosten heeft het RVB geen bedragen genoemd; een aannemer is nog niet bekend. Na gunning en de voorbereidende werkzaamheden op het terrein moet de bouw volgend jaar starten. De verhuizing van de medewerkers staat gepland voor 2028, waarna de oude werkplaats verdwijnt en het terrein aan de natuur wordt teruggegeven.
Bron: Rijksvastgoedbedrijf – Technology Center Land: uitstraling en niveau van Formule 1-werkplaats (3 december 2024)
Extra bron: Rijksvastgoedbedrijf – RVB aan de slag met no regret-locaties van Defensie (27 augustus 2024)
Geef een reactie