Ruim 220 mensen uit de bouw- en vastgoedwereld kwamen op 4 maart bij Nimeto in Utrecht bijeen voor het symposium ‘Beter dan sloop’. De bijeenkomst markeerde de lancering van de gelijknamige publicatie van Fred Feddes, een pleidooi om bestaande gebouwen te behouden en te renoveren in plaats van ze te slopen en te vervangen door nieuwbouw. Het Nationaal Renovatie Platform (NRP) organiseerde het symposium samen met stichting Mevrouw Meijer, Heemschut, EcoQuaestor en uitgeverij Trancity*Valiz, zo meldt het NRP op 5 maart.
Een boek als startschot
‘Beter dan sloop’ is geschreven door Fred Feddes en uitgegeven door stichting Mevrouw Meijer. De publicatie is te koop of te downloaden via Trancity. De kern van het betoog: de CO2-uitstoot van de bouw moet sterk omlaag om de klimaatdoelen te halen, en de gangbare praktijk van sloop en nieuwbouw past daar slecht bij. De Nederlandse gebouwenvoorraad is volgens de makers groot genoeg en goed genoeg; wat ontbreekt is een andere manier van beheren. Behoud en renovatie zouden bovendien niet alleen klimaatwinst opleveren, maar ook financieel en cultureel aantrekkelijk zijn.
Sprekers: van cultuuromslag tot CO2-heffing
Het programma werd geleid door Sieger Sloot, die het NRP omschrijft als klimaatactivist. Hij maakte alle aanwezigen meteen tot ambassadeur van de boodschap. Architect en stedenbouwkundige Floris Alkemade, voormalig Rijksbouwmeester en bestuurslid van Mevrouw Meijer, pleitte voor een cultuuromslag in de sector: niet langer sloop als vanzelfsprekend uitgangspunt, maar het bestaande gebouw als vertrekpunt van elke opgave.
Volgens het verslag kwamen verschillende knoppen in de bouwketen aan bod. Onder meer Ninke Happel wees op het belang van ontwerpkracht om de mogelijkheden van renovatie te blijven zien. Daarnaast passeerden een heffing op CO2-uitstoot en de noodzaak van ambitieuze opdrachtgevers die zich niet verschuilen achter beoordelingscommissies de revue.
De publicatie werd overhandigd aan wethouder Dennis de Vries van de gemeente Utrecht, die onder meer Wonen en Vastgoed in zijn portefeuille heeft. Hij riep de aanwezigen op de boodschap van het boek bij gemeenteraadsleden onder de aandacht te brengen, met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen die in 2026 op het programma staan. Zo kan het uitgangspunt ‘geen sloop, tenzij’ volgens hem ook in de verkiezingsprogramma’s terechtkomen. Op de foto’s bij het verslag zijn verder Wilma Kempinga van Mevrouw Meijer, Karel Loeff van Heemschut en Elisabeth Boersma van het NRP te zien.
Waarom dit vastgoedpartijen raakt
Voor beleggers, ontwikkelaars en corporaties is de discussie over sloop of renovatie allang geen principekwestie meer. Bij elk verouderd kantoor, winkelcentrum of naoorlogs woningcomplex moet de afweging worden gemaakt tussen de kosten en risico’s van renovatie en de mogelijkheden die een volledig nieuw gebouw biedt, zoals meer vierkante meters, een efficiëntere plattegrond en een betere energieprestatie.
De klimaatkant van die afweging wint aan gewicht. Bij nieuwbouw komt in korte tijd veel uitstoot vrij door de productie van materialen als beton en staal, terwijl een bestaand casco die uitstoot al achter de rug heeft. Wie alleen naar het energieverbruik tijdens de gebruiksfase kijkt, mist dat deel van de rekensom. In Europese regelgeving en in duurzaamheidsrapportages van beleggers krijgt die zogenoemde gebonden uitstoot steeds meer aandacht.
Daarnaast speelt de praktijk van de woningbouwopgave. Nieuwbouw loopt vertraging op door netcongestie, stikstofregels, hoge bouwkosten en lange procedures. Beter benutten van wat er al staat – door transformatie, optoppen of splitsen – wordt daarom vaker gezien als aanvulling op nieuwbouw. Het pleidooi van Feddes sluit aan bij dat beeld, maar gaat een stap verder door renovatie als standaard te presenteren in plaats van als uitzondering.
Het NRP als aanjager
Het NRP is het netwerk van partijen uit de bouw- en vastgoedketen dat zich inzet voor renovatie en transformatie. Het platform reikt jaarlijks de Gulden Feniks uit voor de beste renovatie- en transformatieprojecten en verzorgt een opleiding renovatie en transformatie voor professionals. Met de mede-organisatoren deelt het een agenda: erfgoedvereniging Heemschut zet zich in voor het behoud van waardevolle gebouwen en stichting Mevrouw Meijer richt zich op de naoorlogse architectuur, een voorraad die bij herstructurering vaak als eerste onder de sloophamer ligt.
Opvallend aan het symposium was de nadruk op het lokale bestuur. Gemeenten bepalen via omgevingsplannen, grondbeleid en hun eigen vastgoed in belangrijke mate of sloop of behoud de voorkeur krijgt. Door de wethouder te vragen de boodschap naar de raad te brengen, legden de organisatoren de bal nadrukkelijk ook bij de politiek. De opkomst van ruim 220 bezoekers laat zien dat het onderwerp leeft bij een brede groep, van erfgoedorganisaties tot ontwerpers en opdrachtgevers.
Wat volgt
Het NRP noemt de lancering van ‘Beter dan sloop’ een vertrekpunt en kondigt aan het programma voort te zetten. Het platform roept gemeenten, ontwikkelaars, ontwerpers en woningcorporaties op meer kennis te delen en samen te werken, zodat renovatie vaker de eerste keuze wordt. De publicatie blijft beschikbaar via Trancity voor wie het betoog in zijn geheel wil lezen.
Bron: NRP – Beter dan sloop: pleidooi voor behoud en renovatie in de bouw
Geef een reactie