Private verhuurders zijn een steeds groter deel van de Nederlandse nieuwbouwproductie gaan uitmaken. In 2022 werden ruim 25.000 nieuw opgeleverde woningen als private huurwoning bewoond, tegen bijna 18.000 in 2018. In dezelfde periode daalde het aantal nieuwe koopwoningen en groeide het aandeel appartementen tot meer dan de helft van de nieuwbouw. Dat blijkt uit cijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op 13 maart publiceerde op basis van de Monitor bewoonde nieuwbouw.
Private huur wint terrein
Het CBS volgde alle nieuwbouwwoningen die in de jaren 2018 tot en met 2022 voor het eerst werden bewoond. In totaal ging het om ruim 352.000 woningen. Daarvan werden er bijna 181.000 als koopwoning in gebruik genomen en ruim 168.000 als huurwoning. Binnen de huursector waren 100.430 woningen in handen van private verhuurders en 68.285 van woningcorporaties. Van een klein deel, 2.770 woningen, was het eigendom niet bekend.
De verschuiving is het best zichtbaar per jaar. Het aantal nieuwe koopwoningen piekte in 2019 met 39.050 en zakte daarna terug tot 34.725 in 2022. Het aantal nieuwe private huurwoningen steeg in diezelfde periode van 17.940 in 2018 naar 25.155 in 2022, met de grootste sprong in het laatste jaar. Tussen 2018 en 2021 bleef dat aantal nog vrij stabiel, tussen 17.940 en 19.400 per jaar; in 2022 kwamen er ruim 6.000 private huurwoningen meer bij dan een jaar eerder. Volgens een berekening van de redactie op basis van de CBS-cijfers was in 2022 ruim een derde van de nieuw bewoonde woningen een private huurwoning. Het aantal nieuwe corporatiewoningen schommelde tussen 12.300 en 15.305 per jaar en kwam in 2022 uit op 14.045. Over de hele periode was ongeveer een op de vijf nieuwbouwwoningen een sociale huurwoning van een corporatie.
Kleiner en vaker gestapeld
Ook het product veranderde. Het aantal nieuwe appartementen nam elk jaar toe, van 26.565 in 2018 tot 38.450 in 2022. Daarmee was in 2022 iets meer dan de helft van de nieuwbouw een appartement. Het aantal nieuwe tussen- en hoekwoningen liep in dezelfde periode terug van 24.685 naar 19.820.
De woningen werden bovendien kleiner. In 2022 had 16 procent van de nieuwe woningen een oppervlakte van minder dan 50 m² en 20 procent een oppervlakte van 50 tot 75 m². Opgeteld was ruim een derde kleiner dan 75 m², terwijl dat in 2018 tot en met 2020 ongeveer een kwart was. Het aandeel woningen van 100 tot 150 m² daalde van 36 procent in 2018 naar 26 procent in 2022.
Jongeren in de nieuwbouwhuur
Wie trekken er in? Het CBS ziet dat jongeren steeds vaker de eerste bewoners van nieuwbouw zijn. In 2022 was in 28 procent van de nieuwe woningen de eerste bewoner jonger dan 30 jaar, tegen 24 procent in 2018. Bij private huurwoningen is dat effect het sterkst: van alle private huurwoningen die in 2018–2022 werden opgeleverd, ging 47 procent naar huishoudens onder de 30. Bij nieuwe corporatiewoningen was dat 32 procent, bij nieuwe koopwoningen slechts 11 procent; jongeren kopen het minst vaak een nieuwbouwwoning van alle leeftijdsgroepen. De groep van 30 tot 45 jaar blijft over de hele nieuwbouw wel de grootste groep eerste bewoners. Het aandeel 65-plussers schommelde rond 13 tot 16 procent, met 19 procent bij nieuwe corporatiewoningen.
Wat betekent dit voor beleggers
De cijfers laten zien hoe groot de rol van institutionele en particuliere beleggers in de woningbouw tot en met 2022 was. Kleine, gestapelde huurwoningen voor jonge huishoudens vormden een belangrijke motor van de productie, juist in een periode waarin de koopnieuwbouw terugliep. Voor beleggers onderstrepen de cijfers dat er een duidelijke vraag is naar compacte nieuwbouwappartementen bij jonge huurders.
Tegelijk dateren de cijfers van vóór de grote beleidswijzigingen in de huurmarkt. De Wet betaalbare huur, die sinds 1 juli 2024 het middensegment reguleert, en de hogere overdrachtsbelasting voor beleggers hebben de rekensom voor nieuwe huurwoningen sinds 2022 veranderd. Beleggers en hun adviseurs wijzen er al langer op dat de investeringen in nieuwbouw van huurwoningen sindsdien onder druk staan. Of de groei van de private huur in de nieuwbouw na 2022 doorzet, laten deze CBS-cijfers daarom niet zien; daarvoor zijn de gegevens over latere opleveringsjaren nodig.
Voor ontwikkelaars en gemeenten is vooral de verschuiving naar kleinere woningen relevant. Kleine appartementen zijn financieel haalbaarder bij hoge grond- en bouwkosten en passen bij de groeiende groep een- en tweepersoonshuishoudens. Het risico is dat wijken eenzijdig worden als er vooral compacte huurappartementen bijkomen; veel gemeenten sturen daarom op een mix van woninggroottes in hun woonprogramma’s.
Om in de gaten te houden
Het CBS baseert de cijfers op de Monitor bewoonde nieuwbouw en de Nieuwbouwmonitor, aangevuld met StatLine-gegevens over nieuwbouw en transformatie. Woningen die door meerdere studenten worden gedeeld of waarin ouderen met zorg niet zelfstandig wonen, tellen niet mee bij de kenmerken van de eerste bewoners. Nieuwe edities van de monitor, met latere opleveringsjaren, moeten uitwijzen hoe de verhoudingen tussen koop, corporatiehuur en private huur zich na de beleidswijzigingen ontwikkelen.
Bron: CBS – Meer private huurwoningen en appartementen gebouwd
Geef een reactie