De vraag naar datacentercapaciteit voor kunstmatige intelligentie stijgt in Europa in een tempo dat de markt nog niet eerder zag. Volgens nieuw onderzoek van CBRE werd in de eerste helft van 2026 voor 420 megawatt aan colocatiecapaciteit gecontracteerd die specifiek voor AI bedoeld is, tegen 89 megawatt in dezelfde periode een jaar eerder: ruim een verviervoudiging. Het grootste deel van die capaciteit komt terecht in Scandinavië, waar stroom goedkoop en ruim beschikbaar is.
Neoclouds als nieuwe grootafnemer
De motor achter de groei is een relatief nieuwe groep gebruikers: de zogeheten neoclouds. Dat zijn gespecialiseerde aanbieders van AI-rekenkracht die grote hoeveelheden GPU-capaciteit verhuren aan bedrijven die AI-modellen trainen of draaien. Twee jaar geleden keken datacenteroperators en hun financiers nog voorzichtig naar deze partijen. CBRE verwacht dat die terughoudendheid nu duidelijk plaatsmaakt voor meer vertrouwen, omdat aanbieders manieren vinden om bij contracten met neoclouds aan de eisen van financiers te voldoen.
Andrew Jay, hoofd Data Centre Solutions Europe bij CBRE, stelt dat neoclouds zich hebben ontwikkeld tot volwaardige huurders die capaciteit op grote schaal afnemen, vooral in markten waar goedkope stroom de norm is. Operators zijn volgens hem steeds meer vertrouwd met de groeiplannen van deze partijen en met de financieringsstructuren die geldverstrekkers accepteren. In een aantal transacties zijn risicobeperkende afspraken gemaakt, zoals huurwaarborgen en bankgaranties, om de contracten doorgang te laten vinden.
Kevin Restivo, directeur European Data Centre Research bij CBRE, wijst erop dat de onderliggende vraag naar rekenkracht zeer groot is. Een deel van de neoclouds heeft klanten met een investment-grade kredietwaardigheid, wat helpt bij het binnenhalen van capaciteit. Restivo noemt de groei in dit segment ongekend, met uitrol op plekken in Europa waar tot voor kort nauwelijks datacenters werden gebouwd.
Het noorden trekt de AI-capaciteit
Twee derde van de door neoclouds gecontracteerde capaciteit, 66 procent, wordt opgeleverd in de Noordse landen. Lage energiekosten en een ruim aanbod van duurzame stroom maken Scandinavië aantrekkelijk voor energie-intensieve AI-toepassingen, waarbij de afstand tot de eindgebruiker minder zwaar weegt dan bij traditionele cloud- en colocatiediensten.
Totale markt naar 13 gigawatt
CBRE verwacht dat de totale Europese datacentermarkt eind 2026 uitkomt op 13 gigawatt aan capaciteit, een groei van 20 procent ten opzichte van 2025. Het zelfbouwsegment van de hyperscalers groeit naar verwachting met 22 procent, sneller dan colocatie, dat op 18 procent groei op jaarbasis uitkomt. Colocatie blijft wel het grootste deel van de markt.
Kernmarkten: vraag groeit harder dan aanbod
Het AI-onderzoek volgt op cijfers die CBRE op 22 juni 2026 publiceerde over de vier grootste Europese datacentermarkten: Londen, Frankfurt, Parijs en Amsterdam. Daaruit bleek dat het aanbod in die kernmarkten in het eerste kwartaal van 2026 met 18,9 procent groeide ten opzichte van een jaar eerder. Frankfurt (23 procent) en Londen (21 procent) groeiden het hardst. De netto-opname in de kernmarkten steeg met 90 procent tot ruim 572 megawatt, met Frankfurt (218 megawatt) en Londen (208 megawatt) als grootste markten.
Ondanks het recordaanbod bleef de vraag volgens CBRE sneller stijgen dan het aanbod. Frankfurt had met 5 procent de laagste leegstand; in Londen liep die op naar 8,6 procent, tegen 8 procent een jaar eerder. Voor afnames van 250 tot 500 kilowatt rekenden aanbieders in Frankfurt tot € 225 per kilowatt per maand, in Londen maximaal ongeveer £ 170.
Amsterdam groeide van de vier kernmarkten het langzaamst, met iets meer dan 11 procent nieuw aanbod op jaarbasis. CBRE schreef dat toe aan beperkingen in de stroomvoorziening en aan restricties op ontwikkelingen van meer dan 70 megawatt. Daardoor verschoof een deel van de activiteit naar locaties buiten de gevestigde Amsterdamse clusters. Jay wees er toen al op dat toegang tot stroom, schaalbaarheid en snelheid van oplevering voor huurders even zwaar wegen als connectiviteit.
Wat betekent dit voor beleggers en gebruikers?
Voor de Nederlandse markt is het onderzoek vooral relevant door wat het niet zegt over de traditionele hubs. Amsterdam is een van de grote datacenterclusters van Europa, maar de ruimte om te groeien is beperkt door netcongestie en een terughoudend ruimtelijk beleid ten aanzien van grote datacenters. AI-capaciteit, die veel stroom vraagt en minder gebonden is aan de nabijheid van eindgebruikers, zoekt daardoor eerder een plek waar stroom goedkoop en beschikbaar is, zoals in Scandinavië.
Voor beleggers liggen de kansen in twee richtingen. Enerzijds wordt bestaande, al aangesloten capaciteit in markten met netcongestie schaarser en daardoor waardevoller: wie een operationeel datacenter met een vaste netaansluiting in bezit heeft, beschikt over een asset die moeilijk te repliceren is. Anderzijds verschuift het ontwikkelpotentieel naar regio’s met ruimte en stroom, waar risico’s en rendementen hoger liggen. De volwassenwording van de neocloudmarkt, met financieringsstructuren die geldverstrekkers accepteren, maakt het bovendien gemakkelijker om nieuwe projecten te financieren.
Voor gebruikers met een grote of groeiende behoefte aan rekenkracht betekent de toenemende vraag dat tijdig contracteren belangrijk is, terwijl alternatieven in Scandinavië vaak goedkopere en duurzamere stroom bieden.
Wat volgt
CBRE verwacht dat de AI-gedreven vraag de Europese datacentermarkt de rest van 2026 blijft voortstuwen. Hoeveel daarvan in Nederland landt, hangt af van de beschikbaarheid van stroom en van het beleid van Rijk, provincies en gemeenten rond nieuwe datacenterlocaties. Het volgende kwartaalrapport van CBRE moet laten zien of de verschuiving naar het noorden doorzet.
Bron: CBRE – AI demand drives record data centre signings across Europe
Extra bronnen: CBRE – European Data Centres Figures Q2 2026 · CBRE – European data centre supply surges as growth expands beyond core markets (22-6-2026)
Geef een reactie