Er komen in Nederland de komende jaren minstens zeven nieuwe hyperscale datacenters bij, ondanks de politieke wens om de bouw van zulke megadatacentra aan banden te leggen. Dat meldde de NOS op 28 maart 2026 op basis van cijfers van de Dutch Data Center Association (DDA). De vergunningen voor deze projecten werden grotendeels verleend voordat in 2022 strengere regels van kracht werden.
Huidige en geplande capaciteit
Op dit moment zijn er drie hyperscale datacenters in gebruik in Nederland. Daarnaast zijn er zeven reeds vergunde projecten in aanbouw en liggen er plannen voor nog eens vier. De betrokken locaties liggen onder meer in Amsterdam, waar Microsoft een vestiging heeft, Lelystad, Haarlemmermeer nabij Schiphol, de gemeente Hollands Kroon en de Eemshaven in Groningen.
Datacenters zijn verantwoordelijk voor zo’n 5 procent van het Nederlandse energieverbruik. Dat aandeel zal volgens de verwachting binnen enkele jaren verdubbelen.
Politieke weerstand
De Tweede Kamer nam onlangs een motie aan om de komst van nieuwe megadatacentra te beperken. ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis is een van de meest uitgesproken tegenstanders. Tegenover hen staat de sector, verenigd in de DDA onder voorzitterschap van Stijn Grove, die het belang van digitale infrastructuur in Nederland benadrukt.
Betekenis voor de vastgoedmarkt
Datacenters zijn voor beleggers uitgegroeid tot een volwaardige vastgoedcategorie, met lange huurcontracten en kapitaalkrachtige gebruikers. De Nederlandse markt kent echter specifieke beperkingen: naast het rijksbeleid hanteren provincies en gemeenten eigen ruimtelijke kaders, en de netcongestie maakt grote nieuwe aansluitingen in veel regio’s moeilijk. Dat maakt bestaande, vergunde locaties schaars en daarmee relatief waardevol. Voor gemeenten en provincies blijft het bovendien een afweging tussen werkgelegenheid en investeringen enerzijds en het beslag op schaarse ruimte en netcapaciteit anderzijds.
Hoe nu verder
Minister Elanor Boekholt-O’Sullivan (D66) moet beslissen of de vier nog niet vergunde hyperscaleplannen doorgang mogen vinden. Haar besluit bepaalt mede in hoeverre Nederland een vestigingsland blijft voor de grootste datacenterexploitanten, of dat nieuwe capaciteit uitwijkt naar het buitenland.
De regels uit 2022
In 2022 bepaalde het kabinet-Rutte IV dat datacentra maximaal 10 hectare mochten beslaan en een stroomaansluiting van maximaal 70 megawatt mochten krijgen. Grotere datacentra, de zogeheten hyperscales, mochten alleen nog komen in de Groningse Eemshaven, rond Schiphol en in de Kop van Noord-Holland, in de gemeente Hollands Kroon. Voor de projecten in Amsterdam en Lelystad waren de vergunningen toen al verleend, zo legde toenmalig minister Mona Keijzer van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening uit aan de Kamer. Een enkele hyperscale verbruikt jaarlijks evenveel stroom als ruim 200.000 huishoudens.
Vier van de al vergunde grote datacentra komen in de gemeente Haarlemmermeer. Het poldergebied rond de luchthaven telt volgens de NOS al meer dan dertig kleinere en grotere datacentra. De komst van nog eens twee centra stuit daar op verzet van omwonenden.
Ook regio’s trekken grenzen
Niet alleen het Rijk remt. De provincie Utrecht besloot in 2021 al geen datacentra toe te staan, en een groeiend aantal gemeenten, waaronder Leiden, Breda en het Westland, wil kleinere datacentra alleen nog in uitzonderlijke gevallen toestaan of werkt aan een totaalverbod. De sector benadrukt dat ook ziekenhuizen, universiteiten en de Belastingdienst opslagcapaciteit nodig hebben en dat grote centra efficiënter zouden zijn dan veel kleine. Wetenschappers zetten daar vraagtekens bij en wijzen op de druk op de energietransitie.
Bron: NOS
