• Podcast: Vastgoed in 5 minuten (Vastgoedmarkt)
• Aflevering: #68 – over de leegstandsheffing in Almere en de kritiek van Vastgoed Belang
• Datum: dinsdag 25 augustus 2026
• Duur: bijna 6 minuten
• Presentatie: redacteuren van Vastgoedmarkt (namen niet vermeld in de omschrijving)
• Gasten: geen gasten vermeld
• Beluister de aflevering: Transistor · Apple Podcasts

Samenvatting op basis van de afleveringsomschrijving van de makers.

De gemeente Almere gaat per 1 januari 2027 een leegstandsheffing invoeren voor woningen die langdurig leegstaan. Beleggersvereniging Vastgoed Belang is het daar niet mee eens. In een korte aflevering van Vastgoed in 5 minuten zet de redactie van Vastgoedmarkt uiteen wat de gemeente met de maatregel wil bereiken en waarom beide partijen zo verschillend over leegstand denken.

Wat de aflevering behandelt

Vastgoed in 5 minuten is de wekelijkse podcast waarin redacteuren van Vastgoedmarkt één onderwerp uitlichten dat hen die week bezighield. In aflevering 68 staat de Almeerse leegstandsheffing centraal. Volgens de omschrijving gaat de aflevering in op twee vragen: wat is het doel van de heffing, en waarom lopen de inzichten van de gemeente en Vastgoed Belang zo ver uiteen?

De titel van de aflevering maakt duidelijk dat het meningsverschil scherp is: daarin wordt Vastgoed Belang verweten de omvang van de leegstand verkeerd voor te stellen. De aflevering duurt nog geen zes minuten en is daarmee vooral een snelle duiding van een lokale kwestie met landelijke betekenis. De omschrijving noemt geen gasten of verdere details.

Context: een nieuw instrument voor gemeenten

Almere maakt gebruik van een bevoegdheid die gemeenten pas sinds dit voorjaar hebben. In oktober 2025 nam de Tweede Kamer een amendement aan dat gemeenten de mogelijkheid geeft een belasting te heffen op woningen die langer dan twaalf maanden leegstaan. De eigenaar betaalt. Gemeenten bepalen zelf of ze de heffing invoeren en hoe hoog die is: een vast bedrag, een bedrag dat in de tijd oploopt of een bedrag dat is gekoppeld aan de WOZ-waarde. Leegstaande niet-woningen, zoals kantoren en winkels, vallen er voorlopig buiten.

Volgens een bericht van Taxence van 24 maart 2026 is de regeling op 21 maart 2026 in werking getreden. Gemeenten moeten de heffing opnemen in hun eigen belastingverordening. Pas daarna begint de termijn van een jaar te lopen voordat een eigenaar kan worden aangeslagen. De VNG werkt aan een modelverordening. De leegstandsheffing vult de bestaande Leegstandwet aan. Het kabinet wil die wet daarnaast aanpassen, zodat gemeenten onder meer gegevens over het stroomverbruik kunnen opvragen om leegstand vast te stellen en eigenaren kunnen verplichten langdurig leegstaande panden weer in gebruik te nemen.

Dat Almere de heffing per 1 januari 2027 laat ingaan, betekent dat de gemeente snel gebruikmaakt van de nieuwe bevoegdheid.

Waarom beleggers zich zorgen maken

Vastgoed Belang behartigt de belangen van particuliere vastgoedbeleggers en staat sinds mei 2025 onder leiding van algemeen directeur Edward Touw, die eerder bij Heimstaden Nederland werkte. De vereniging stelt zich in het debat over woonbeleid doorgaans op als criticus van extra regulering en belastingdruk op verhuurders.

Voor beleggers draait de discussie om twee punten. Het eerste is de definitie van leegstand. Een woning die in de registratie als onbewoond staat, kan in werkelijkheid bewoond worden, wordt verbouwd of wacht op verkoop. Het tweede punt is het motief. Een verhuurder die een woning leeg laat staan, mist huurinkomsten. Beleggers stellen daarom dat langdurige leegstand eerder wijst op praktische problemen, zoals vergunningen, renovatie of erfeniskwesties, dan op speculatie.

Gemeenten zien dat anders. In een krappe woningmarkt is elke leegstaande woning er een te veel, en een financiële prikkel moet eigenaren aanzetten om woningen weer beschikbaar te stellen. Doordat de regeling gemeenten veel vrijheid laat in de hoogte, kunnen de verschillen tussen gemeenten groot worden.

De heffing komt bovenop een reeks maatregelen die de businesscase van particuliere verhuurders onder druk zetten, zoals de Wet betaalbare huur en de fiscale behandeling in box 3. Uit cijfers van Capital Value over 2025 bleek al dat particuliere beleggers een groot deel van de woningbeleggingsmarkt vormen, en in 2024 halveerde het aandeel buitenlandse beleggers.

Waarom luisteren?

De aflevering is kort en daardoor een efficiënte manier om bij te blijven. Voor beleggers met woningen in Almere is de heffing direct relevant: wie op 1 januari 2027 al een jaar leegstand heeft, kan worden aangeslagen. Voor beleggers elders is Almere een proefgemeente. Hoe de heffing daar uitpakt, welke uitzonderingen de gemeente hanteert en hoe leegstand wordt vastgesteld, zal andere gemeenten beïnvloeden.

Ook voor eigenaren van commercieel vastgoed is het onderwerp het volgen waard. De regeling geldt nu alleen voor woningen, maar de discussie over leegstand van winkels en kantoren loopt al jaren. Het instrument ligt er nu; uitbreiding naar andere functies is een politieke keuze.

Wat volgt

Almere werkt de heffing uit in zijn belastingverordening. Eigenaren van langdurig leegstaande woningen kunnen vóór 1 januari 2027 nog actie ondernemen. Of andere gemeenten volgen, hangt af van de ervaringen in Almere en van de modelverordening die de VNG voorbereidt.

Meer samenvattingen van vastgoedpodcasts staan in de rubriek Podcast.

Bron: Vastgoedmarkt – Vastgoed in 5 minuten #68 · Taxence: Leegstandsheffing nieuw middel tegen lege woningen · SRA: Invoering leegstandbelasting woningen