Het ombouwen van kantoren, winkels en andere panden tot woningen levert steeds minder op. In 2025 ontstonden er volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) 6,4 duizend woningen door transformatie van bestaande gebouwen. Dat is 19 procent minder dan in 2024 en het vierde jaar op rij met een daling. Vooral voormalige kantoren en de private huursector vallen terug. Het CBS publiceerde de cijfers op 3 november, op verzoek van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK).
Aandeel transformatie in de woningbouw daalt
Transformatie is een kleine maar niet onbelangrijke bron van woningen. Van alle woningen die in 2025 aan de voorraad werden toegevoegd, ontstond 7 procent door transformatie. Een jaar eerder was dat nog 9 procent. Nieuwbouw blijft de motor: in 2025 werden 69 duizend nieuwbouwwoningen opgeleverd, nagenoeg evenveel als in 2024. Daarnaast kwamen er 12 duizend woningen bij via andere toevoegingen, zoals woningsplitsing.
De langjarige reeks van het CBS laat zien hoe sterk de transformatiestroom is opgedroogd. In 2018 en 2019 ontstonden er nog ruim 12 duizend woningen per jaar uit transformatie. In 2020 en 2021 waren het er ruim 10 duizend, daarna 9,6 duizend (2022), 8,8 duizend (2023) en 7,9 duizend (2024). Ten opzichte van de piek in 2019 ligt het niveau nu bijna de helft lager (berekening van de redactie: min 49 procent). Voor het eerste halfjaar van 2026 houdt het CBS in een eerste schatting rekening met bijna 3 duizend transformatiewoningen. Dat wijst niet op een snel herstel.
Kantoren leveren ruim duizend woningen minder op
De grootste daling zit bij kantoren. In 2025 kwamen er 1.690 woningen bij in voormalige kantoorpanden, tegen 2.765 een jaar eerder. Dat is een daling van ruim duizend woningen, of bijna 39 procent (berekening van de redactie). Met ruim een kwart van alle woningtransformaties blijven kantoren wel de grootste benoemde herkomstfunctie; alleen de restgroep overige functies is groter. In 2024 was dat aandeel nog 35 procent.
Winkels laten als enige categorie een lichte stijging zien: van 1.155 naar 1.253 woningen. Dat aantal ligt wel ver onder de piek van 2.165 woningen in 2023. Panden met een maatschappelijke functie leverden 1.185 woningen op, tegen 1.450 in 2024. Voormalige industriegebouwen leverden 380 woningen op en overige functies 1.900.
Voor de kantorenmarkt is dat relevant. Transformatie was de afgelopen jaren een belangrijke uitweg voor verouderde kantoorgebouwen die niet meer aan de vraag of aan de energie-eisen voldoen. Als die uitweg kleiner wordt, kan dat de leegstand in de minder gewilde kantoorlocaties langer laten voortduren. Het CBS doet daar zelf geen uitspraken over. De cijfers laten wel zien dat beleggers en ontwikkelaars minder kantoorpanden ombouwen tot woningen.
Private huur zakt weg, corporaties stappen in
Het opvallendste verschil zit in het eigendom van de nieuwe woningen. Private huurwoningen uit transformatie daalden van 5,7 duizend in 2024 naar 3,7 duizend in 2025, een daling van 36 procent. Het CBS noemt de Wet betaalbare huur, die in juli 2024 inging, als mogelijke verklaring. Die wet maakt private verhuur volgens het CBS financieel minder aantrekkelijk.
Corporaties gaan de andere kant op. Het aantal corporatiewoningen uit transformatie steeg van 635 naar 1.010, een plus van bijna 60 procent (berekening van de redactie). Toch is het aandeel van corporaties met 16 procent nog beperkt. Private huurwoningen blijven met 58 procent de grootste groep, gevolgd door koopwoningen met 26 procent.
Volgens het CBS zijn private huurwoningen bij transformaties sterk oververtegenwoordigd. In de totale woningvoorraad is private huur met 14 procent de kleinste groep. In de totale voorraad is dezelfde daling van de private huur zichtbaar. Het CBS publiceerde op dezelfde dag cijfers waaruit blijkt dat particuliere verhuurders in 2025 per saldo 37 duizend huurwoningen afstootten.
Regionaal: Rotterdam keldert, Amsterdam herstelt deels
Zuid-Holland blijft de provincie met de meeste woningtransformaties, maar het aantal daalde wel met 35 procent tot 1.285. In Rotterdam daalde het aantal met 64 procent. Ook in Gelderland (min ruim een derde) en Noord-Brabant (min 30 procent) waren de dalingen fors. Na Zuid-Holland volgen Noord-Holland en Noord-Brabant.
Amsterdam is een uitzondering. Na een dip in 2024 verdubbelde het aantal woningtransformaties in de hoofdstad tot 475. Dat is volgens het CBS nog altijd minder dan de helft van het niveau van 2023. In de stad Utrecht ontstonden 45 woningen door transformatie en in Den Haag 125, in beide steden minder dan een jaar eerder.
Op gemeenteniveau valt Schiedam op. Van de tien gemeenten met de meeste transformaties heeft Schiedam het hoogste aandeel transformaties in de groei van de woningvoorraad. Daar ging het om 230 van de 363 toegevoegde woningen, ruim 63 procent (berekening van de redactie).
Wat betekent dit voor beleggers en gebruikers?
Voor eigenaren van verouderde kantoren is de boodschap tweeledig. De markt voor transformatie naar private huur is sterk afgekoeld. Wie een pand wil herontwikkelen, doet er goed aan ook corporaties en kopers als afnemer in beeld te hebben. De stijging van het aantal corporatiewoningen uit transformatie laat zien dat die route werkt, al is de schaal nog klein. Voor gemeenten betekent de daling dat transformatie een kleinere bijdrage levert aan de woningbouwopgave dan in de jaren tot en met 2019.
Voor beleggers in de private huursector sluiten de cijfers aan op de andere CBS-publicatie van 3 november: de private huursector groeit niet meer, en ook via transformatie komt er minder bij.
Om in de gaten te houden
Het CBS heeft naast het nieuwsbericht een uitgebreide publicatie en een maatwerktabel ‘Transformaties in de woningvoorraad 2025’ uitgebracht, met cijfers per gemeente. De eerste schatting van bijna 3 duizend transformatiewoningen in het eerste halfjaar van 2026 wordt later definitief gemaakt. Dan wordt duidelijk of de daling in 2026 doorzet.
Bron: CBS – Opnieuw minder woningen ontstaan uit transformatie (3 november 2026)
Extra bronnen: CBS – Transformaties in de woningvoorraad 2025 (3 november 2026); CBS – Weer minder particuliere verhuur in 2025 (3 november 2026); PropertyNL – Opnieuw minder woningen ontstaan uit gebouwtransformaties (3 november 2026)
Geef een reactie