De partijen achter de Reiswijzer Gebiedsontwikkeling 2026 zetten hun webinarreeks voor professionals voort. Na een eerste sessie over de introductie en de gebiedsstrategie volgen op vrijdag 13 november en vrijdag 4 december nog twee online bijeenkomsten van een uur, over de selectie van marktpartijen en over de juridische kaders. NEPROM, de vereniging van projectontwikkelaars, maakte de data op 4 november bekend en stelde tegelijk de opname en de presentatie van het eerste webinar beschikbaar.
Een routebeschrijving voor gebiedsontwikkeling
De Reiswijzer Gebiedsontwikkeling is een praktische handleiding voor marktpartijen en overheden die samen een gebied willen ontwikkelen. De editie van 2026 is volledig geactualiseerd en verscheen eerder dit jaar. De wijzer moet overheden, woningcorporaties en marktpartijen helpen om sneller en effectiever samen te werken, en biedt houvast bij de keuzes die zij gedurende het hele proces van gebiedsontwikkeling moeten maken.
De opdrachtgevers vormen een brede coalitie uit de sector: Aedes, Bouwend Nederland, het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, NEPROM, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en WoningBouwersNL. Akro Consult en het Instituut voor Bouwrecht schreven de opzet en de tekst, met medewerking van de TU Delft. Volgens NEPROM heeft daarnaast een groot aantal vertegenwoordigers van publieke en private organisaties bijgedragen. De Reiswijzer is gratis te downloaden via reiswijzergo.nl.
Om professionals wegwijs te maken in de inhoud organiseren de opdrachtgevers dit najaar drie webinars. NEPROM kondigde de reeks op 8 oktober al aan. In elk webinar staat een ander onderdeel van de Reiswijzer centraal.
Webinar 2: selectiestrategie en uitvoering
Het tweede webinar, op vrijdag 13 november van 09.30 tot 10.30 uur, gaat over de selectie van partners. De vraag is hoe een overheid of corporatie tot een passende selectiestrategie komt en hoe zij vervolgens een goede selectieprocedure inricht. Ook de uitvoering en de samenwerking na de gunning komen aan bod.
Dat onderwerp raakt de dagelijkse praktijk van ontwikkelaars en beleggers. Bij gebiedsontwikkelingen kiezen gemeenten regelmatig voor een openbare selectie of tender, waarbij partijen op prijs, kwaliteit of een combinatie daarvan worden beoordeeld. De manier waarop zo’n procedure is opgezet, bepaalt mede hoeveel partijen meedingen, hoe hoog de voorbereidingskosten zijn en hoe soepel de samenwerking daarna verloopt.
Webinar 3: de juridische spelregels
Het derde webinar volgt op vrijdag 4 december, ook van 09.30 tot 10.30 uur. Daarin staan de juridische kaders van gebiedsontwikkeling centraal: het omgevingsrecht, het instrumentarium voor grondbeleid, het aanbestedingsrecht, de zogeheten Didam-regels en staatssteun. Deze onderwerpen worden in deel IV van de Reiswijzer uitgebreid behandeld.
Vooral de Didam-regels zijn voor de markt van belang. Ze gaan terug op een arrest van de Hoge Raad uit november 2021 over de verkoop van grond door de gemeente Didam. Daarin oordeelde de Hoge Raad dat een overheid bij de verkoop van een onroerende zaak in beginsel gelegenheid moet bieden aan andere gegadigden om mee te dingen, tenzij vooraf vaststaat of redelijkerwijs mag worden aangenomen dat er maar één serieuze gegadigde is. Sindsdien moeten gemeenten bij gronduitgifte en bij samenwerking met ontwikkelaars nauwkeuriger nagaan of een selectieprocedure nodig is.
Grondbeleid volop in beweging
De webinars vallen in een periode waarin het grondbeleid politiek veel aandacht krijgt. Op dinsdag 29 september nam een brede meerderheid van de Tweede Kamer de motie-Grinwis c.s. aan. Die vraagt om de residuele grondwaardemethode toe te passen bij het bepalen van de inbrengwaarde van grond bij gebiedsontwikkeling. Bij die methode wordt de grondwaarde afgeleid van de opbrengsten van een ontwikkeling, minus de kosten die nodig zijn om die ontwikkeling mogelijk te maken. NEPROM steunde de motie. Volgens de vereniging kan de huidige vergelijkende waardebepaling, die sterk wordt beïnvloed door transacties in de omgeving, een prijsopdrijvende werking hebben en grondspeculatie in de hand werken.
Op maandag 26 oktober presenteerde minister Elanor Boekholt-O’Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening tijdens een werkbezoek aan de gebiedsontwikkeling Reevedelta in Kampen haar Kamerbrief over de voortgang en maatregelen voor de modernisering van het grondbeleid. Daarin stelt zij voor om de residuele grondwaardemethode als uitgangspunt te nemen bij het bepalen van de inbrengwaarde van grond voor kostenverhaal. NEPROM schreef op 28 oktober dat het kabinet daarmee afziet van een planbatenheffing en kiest voor het voorstel van de vereniging. De Tweede Kamer debatteert op 11 november over de brief.
Ook buiten de webinarreeks besteedt NEPROM aandacht aan grondbeleid. Op 26 november organiseert de vereniging een masterclass over grondbeleid in de praktijk, met onder meer kostenverhaal, voorkeursrecht en onteigening als onderwerpen.
Voor wie en hoe aanmelden
De webinars zijn bedoeld voor professionals bij overheden, corporaties en marktpartijen die met gebiedsontwikkeling te maken hebben. Aanmelden kan per webinar via de links in het bericht van NEPROM. Wie het eerste webinar over introductie en gebiedsstrategie heeft gemist, kan de opname en de bijbehorende slides terugkijken.
- Wat: webinarreeks Reiswijzer Gebiedsontwikkeling 2026
- Webinar 2: vrijdag 13 november 2026, 09.30–10.30 uur – Selectiestrategie & uitvoering
- Webinar 3: vrijdag 4 december 2026, 09.30–10.30 uur – Juridische kaders
- Waar: online
- Organisatie: de opdrachtgevers van de Reiswijzer (Aedes, Bouwend Nederland, BZK, NEPROM, VNG en WoningBouwersNL)
Wat volgt
Met het derde webinar op 4 december sluit de reeks af. Voor ontwikkelaars, beleggers en gemeenten blijft het onderwerp daarna actueel: de uitwerking van de residuele grondwaardemethode bij kostenverhaal moet nog vorm krijgen. NEPROM liet weten daarover de komende tijd met het Rijk en gemeenten in overleg te gaan, met als doel een zorgvuldige en eenvoudige uitwerking.
Bron: NEPROM – Webinar Reiswijzer Gebiedsontwikkeling: kijk het eerste webinar terug (4 november 2026)
Extra bronnen: NEPROM, 8 oktober 2026 · NEPROM, 1 oktober 2026 · NEPROM, 28 oktober 2026 · NEPROM, 28 oktober 2026 (masterclass)
Geef een reactie