Drie Brusselse projecten zijn de grote winnaars van de RES Awards 2024, de jaarlijkse Belgische vastgoedprijzen van de Real Estate Society. Tijdens de uitreiking op donderdagavond 20 februari in de Handelsbeurs in Antwerpen gingen de prijzen naar de Egied Van Broeckhovenschool in Sint-Jans-Molenbeek, het kantoor- en woonproject ZIN in NOORD van Befimmo in de Brusselse Noordwijk en het woonproject CityGate I – Marchandises in Anderlecht. Het was de zevende editie van de prijzen, die in de Belgische sector ook wel de Oscars van het vastgoed worden genoemd.

Veertig inzendingen, negen genomineerden

De RES Awards worden georganiseerd door de Real Estate Society, de alumnivereniging van de Antwerp Management School. De prijzen bekronen gerealiseerde projecten in drie categorieën: (semi-)publiek vastgoed, commercieel vastgoed en residentieel vastgoed. Volgens het verslag van Architectura dienden ontwikkelaars en architecten uit heel België ruim veertig projecten in, een aantal dat volgens juryvoorzitter Frederik Lesire elk jaar ongeveer gelijk blijft. Lesire is tevens erevoorzitter van de vereniging. De jury telde twaalf experts, onder wie Peter Vanden Abeele, Kristiaan Borret, Erik Wieërs en Ann Verhetsel.

Per categorie werden drie projecten genomineerd. In de publieke categorie stonden naast de winnende school ook KU Leuven Campus Opera in Antwerpen (B-architecten) en De Groene Ark in de Plantentuin Meise (NU architectuuratelier en archipelago architects), een complex van 7.600 m² met 22 serres. Bij commercieel vastgoed waren de Polytoren in Zwijnaarde, ontwikkeld door Alinso naar een ontwerp van POLO. Platform, en de VIB Bio Incubator in Zwijnaarde (BEEL en MODULO) de andere kanshebbers. In de residentiële categorie dongen Broydenborg in Hoboken, een project van Zorgbedrijf Antwerpen met meer dan zestig wooneenheden, en Arboreto in Tervuren van BPI Real Estate mee.

Elke winnaar ontving een uniek bronzen beeld van kunstenaar Kris Martin, in de vorm van een winkelhaak van ongeveer 89 graden.

School in voormalige brouwerij

In de categorie (semi-)publiek vastgoed ging de prijs naar de Egied Van Broeckhovenschool in Sint-Jans-Molenbeek. De school is gevestigd in de gebouwen van de voormalige brouwerij Vandenheuvel, vlak bij het Weststation, en biedt plaats aan ongeveer 860 leerlingen. Opdrachtgever is de scholengroep Ignatius Scholen in Beweging. Het ontwerp en het interieur zijn van B2Ai architects, VK architects + engineers verzorgde stabiliteit en technieken en Stefaan Thiers tekende als landschapsarchitect. Het project kwam tot stand via een DBFM-procedure van de Vlaamse overheid en werd in ongeveer twee jaar gebouwd.

De school is opgezet als zogenoemde brede school, met lokale partners zoals de Brussels Boxing Academy, een ambachtelijk atelier en een theatergezelschap. Volgens The Brussels Times werden de art-decogevels van de brouwerij gerestaureerd, kwamen er zonnepanelen op het dak en wordt regenwater hergebruikt. Het project trok eerder al de aandacht van de jury van de MIPIM Awards.

Circulaire herontwikkeling van de WTC-torens

De prijs voor het beste commerciële project ging naar ZIN in NOORD van Befimmo. Het project verving de torens 1 en 2 van het voormalige World Trade Center in de Brusselse Noordwijk en is ontworpen door Jaspers-Eyers Architects, 51N4E en l’AUC. In het complex zijn kantoren van de Vlaamse overheid, een hotel en appartementen ondergebracht. De gebruikers delen energie uit zonnepanelen en geothermie, en op het dak ligt een tuin met een publiek toegankelijke serre.

ZIN geldt als het eerste circulaire bouwproject van deze omvang in België en als voorloper in het gebruik van herbruikbaar, circulair beton. Voor de Brusselse kantorenmarkt is het project een referentie: de Noordwijk kampte lange tijd met verouderde, monofunctionele kantoortorens, en ZIN laat zien hoe zo’n locatie met een mix van werken, wonen en verblijven een nieuw leven kan krijgen.

Betaalbaar wonen met flexibele werkruimte

In de residentiële categorie won CityGate I – Marchandises, gelegen aan de Tweestationsstraat in Anderlecht, nabij het Zuidstation en de wijk Kuregem. Het project is ontwikkeld door Kairos en citydev.brussels, met A2M, ORG en Urban Platform als architecten. Volgens The Brussels Times omvat de vernieuwing drie bouwblokken, met 97 gesubsidieerde en negen private woningen, waarbij het Brussels Gewest 30 procent van de kosten draagt. Naast de appartementen zijn er flexibele werkplaatsen en kantoorruimten die later kunnen worden omgevormd tot woningen, winkels of kantoren, en er zijn gemeenschappelijke moestuinen en een groene binnenplaats.

Dat alle drie de prijzen naar Brussel gaan, is opvallend. De winnaars hebben gemeen dat ze bestaand erfgoed of bestaande locaties een nieuwe invulling geven: een brouwerij die school wordt, kantoortorens die plaatsmaken voor een circulair gemengd complex, en een stadsvernieuwing bij het Zuidstation die wonen combineert met ruimte voor bedrijvigheid.

Architectuurprijzen in Brussel

Op dezelfde avond werden in Paleis 10 van Brussels Expo voor het eerst de Belgian Architectural Excellence Awards (BAEXA) uitgereikt, een initiatief van Batibouw en de Nationale Raad van de Orde van Architecten. Daar kreeg Olivier Bastin, de eerste Brusselse Bouwmeester, een erkenningsprijs voor het Brussels Gewest. De prijs ging naar zijn bureau L’Escaut in Molenbeek, dat hij in 1989 samen met Micheline Hardy oprichtte en dat onder meer de renovatie van de Belle-Vue-brouwerij, het Théâtre National en de herinrichting van het Ursulinenplein op zijn naam heeft.

Wat volgt

De Real Estate Society zet de reeks voort met een achtste editie, de RES Awards 2025. Ontwikkelaars en architecten kunnen dan opnieuw gerealiseerde projecten indienen. Voor Brussel, dat dit jaar alle drie de hoofdprijzen binnenhaalde, ligt de lat daarmee hoog.

Bron: Architectura · BRUZZ · The Brussels Times
Beeld: “Building Construction” by Leeroy is marked with CC0 1.0.