De vernieuwing van de Haagse wijken Dreven, Gaarden en Zichten heeft de SKG Award 2025 gewonnen. De jury van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling (SKG) maakte de winnaar op 27 maart bekend tijdens het SKG Jaarcongres in de Prodentfabriek in Amersfoort. De prijs gaat naar woningcorporatie Staedion, gebiedsontwikkelaar Heijmans en de gemeente Den Haag, die samen het stadsdeel Zuidwest tot 2040 ingrijpend vernieuwen.

Volgens Heijmans gaat het om de grootste binnenstedelijke stedelijke vernieuwingsopgave van Nederland. In de naoorlogse buurten worden ongeveer 2.000 verouderde sociale huurwoningen gesloopt. Daarvoor komen circa 5.500 nieuwe, duurzame woningen terug in een mix van sociale huur, middenhuur en koop. Zittende bewoners kunnen in de wijk blijven wonen en terugkeren naar hun eigen buurt.

Jury prijst lef, maar houdt een slag om de arm

Juryvoorzitter Paul Gerretsen, agent van de Vereniging Deltametropool, roemde vooral het lef van de partijen. Hij wees op drie keuzes: het hoge aandeel sociale woningen, het loslaten van de status van beschermd stadsgezicht om de vernieuwing mogelijk te maken, en het invoeren van duurzame oplossingen in een wijk waar bewoners weinig financiële draagkracht hebben. Daarmee ontstaat volgens de jury een mogelijke oplossing voor het urgente en ingewikkelde vraagstuk van binnenstedelijke verdichting in combinatie met wijkverbetering.

Tegelijk was Gerretsen opvallend voorzichtig. Volgens hem is het nog te vroeg om te concluderen dat de gebiedsontwikkeling als geheel geslaagd is. Het project loopt immers nog vijftien jaar door en er liggen nog flinke uitdagingen.

Naast Gerretsen bestond de jury uit Mireille Jeurnink, directeur vastgoedontwikkeling bij VanWonen, Rob Haans, bestuursvoorzitter van woningcorporatie De Alliantie, en Nicole Bezuijen-Dierdorp, directeur bestuur en omgeving bij de provincie Zuid-Holland. De jury had twee stemrondes nodig. De drie genomineerden verschilden sterk in omvang, fase en type project, wat de onderlinge vergelijking lastig maakte.

Drie uiteenlopende genomineerden

Bij de bekendmaking van de nominaties, op 18 maart, gaf SKG meer cijfers over de Haagse aanpak. In die beschrijving was sprake van circa 1.800 te slopen woningen, 300 woningen die worden gerenoveerd en ongeveer 3.500 nieuwe woningen, waarvan 200 voor bijzondere doelgroepen. Van het nieuwe programma is 55 procent sociale huur, 35 procent betaalbare huur of koop en 10 procent duurdere huur of koop. Het bewonersproces duurde ongeveer tweeënhalf jaar. In 2025 worden 220 woningen opgeleverd, in 2026 volgen er 150. Die cijfers wijken af van de totalen die Heijmans en PropertyNL bij de prijsuitreiking noemden; de bronnen lichten het verschil niet toe. De hoofdlijn is in beide gevallen een forse netto toename van het aantal woningen.

De tweede genomineerde was Hart van de Waalsprong in Nijmegen. AM en VanWonen wonnen in 2018 de gemeentelijke tender voor dit gebied van ongeveer 7 hectare op de laatste lege plek in het tweede stadshart van Nijmegen, aan de overkant van de Waal. Het plan telt ruim 500 woningen, waarvan zo’n 80 procent gestapeld en circa 30 procent sociaal, plus ongeveer 12.000 vierkante meter commerciële ruimte en 800 parkeerplaatsen. Tussen tender en oplevering zat zo’n zeven jaar. De jury was onder de indruk van de bouwkwaliteit, de vormgeving en de snelheid waarmee een echt centrum is gerealiseerd. Vooral de concurrentiegerichte dialoog vooraf noemde de jury een les voor andere ontwikkelaars: die bespaarde tijd en voorkwam later problemen.

De derde kanshebber was World Food Center in Ede, een ontwikkeling van BPD | Bouwfonds Gebiedsontwikkeling, Green Real Estate en Van Wijnen op een voormalig kazerneterrein van 28 hectare. Daar komen ongeveer 800 woningen en 50.000 vierkante meter commerciële en maatschappelijke voorzieningen. Het project won een jaar eerder al de SKG Publieksprijs 2024. De jury prees de stedenbouw, de architectuur, de natuurinclusieve opzet en de inpassing in de omgeving, maar zei ook benieuwd te zijn hoe het project en de organisatie de komende vijf jaar met tegenslagen omgaan.

Prijs voor samenwerking tussen markt, overheid en corporatie

De SKG Award is bedoeld voor een werkelijk gerealiseerde, grootschalige gebiedsontwikkeling waarin markt, overheid en corporaties productief samenwerken. Criteria zijn onder meer duurzaamheid en toekomstbestendigheid op lange termijn, inpassing in de bestaande omgeving en een combinatie van snelheid en kwaliteit. Eerdere winnaars waren onder meer Duurzaam Goeree-Overflakkee, Rhapsody in Amsterdam en Proeftuin Erasmusveld in Den Haag. Na een jaar waarin alleen een publieksprijs werd vergeven, keerde de juryprijs in 2025 terug.

Voor de vastgoedsector is de keuze voor Den Haag Zuidwest veelzeggend. Waar eerdere winnaars vooral nieuwe woonwijken, transformatiegebieden of een regionale landschapsopgave waren, bekroont de jury nu de herstructurering van een bestaande, kwetsbare naoorlogse wijk. Dat is precies het type opgave waar corporaties en ontwikkelaars de komende jaren vaker voor staan: verdichten binnen bestaand stedelijk gebied, met behoud van betaalbaarheid en zonder de zittende bewoners te verdrijven. Het grote aandeel sociale huur maakt de business case lastiger, terwijl de lange looptijd tot 2040 vraagt om partijen die over meerdere marktcycli heen aan het project verbonden blijven.

Wat er nu volgt

De komende jaren moet blijken of de ambities in Zuidwest worden waargemaakt. Na de eerste opleveringen in 2025 en 2026 volgt een reeks fasen waarin sloop, renovatie en nieuwbouw elkaar afwisselen. De jury gaf zelf al aan dat het eindoordeel pas later te vellen is. Voor Staedion, Heijmans en de gemeente is de prijs vooral een steun in de rug bij een project dat nog vijftien jaar doorloopt.

Lees ook: Cruquius van Amvest en gemeente Amsterdam wint NEPROM-prijs 2024 · RES Awards 2024: drie Brusselse projecten in de prijzen

Bron: Gebiedsontwikkeling.nu – Dreven, Gaarden en Zichten winnaar SKG Award 2025
Extra bronnen: Heijmans · PropertyNL · Gebiedsontwikkeling.nu – de drie genomineerden