Een groep leden van NEPROM, de vereniging van Nederlandse projectontwikkelaars, is eind juni drie dagen op studiereis geweest naar Gent en Lille. Centraal stond de manier waarop beide steden voormalige industrie- en havengebieden ombouwen tot wijken waar gewoond, gewerkt en gerecreëerd wordt. In Gent kregen de deelnemers uitleg over de samenwerking tussen de stad en stadsontwikkelingsbedrijf sogent. Dat meldde NEPROM op 9 juli in een terugblik.
Lange adem, samenwerking en lef
Volgens de terugblik maakten de deelnemers in beide steden kennis met uiteenlopende gebiedsontwikkelingen. De vereniging noemt geen afzonderlijke projecten, maar beschrijft een gemeenschappelijk patroon: oude bedrijfs- en havenzones die stap voor stap worden omgevormd tot gemengde stadswijken. Drie lessen kwamen daarbij volgens NEPROM steeds terug: het belang van een visie voor de lange termijn, van samenwerking tussen publieke en private partijen, en van durf bij complexe gebiedsontwikkeling.
In Gent gaf een presentatie inzicht in de manier waarop de stad en sogent samen optrekken bij de ontwikkeling van de stad. Volgens NEPROM liet die zien hoe publieke regie, samenwerking met marktpartijen en een langetermijnstrategie bijdragen aan kwalitatief goede gebiedsontwikkeling. Dat raakt aan de Nederlandse praktijk, waar gemeenten en ontwikkelaars bij binnenstedelijke transformatie vaak worstelen met de verdeling van rollen, risico’s en grondposities.
De reis vond plaats tijdens een periode van grote hitte, met temperaturen die opliepen tot bijna 40 graden. Het programma werd daarom enkele keren aangepast, wat flexibiliteit van de deelnemers vroeg; volgens de vereniging bleef de sfeer goed. Gezamenlijke lunches en diners, een fietstocht en wandelingen boden ruimte om ervaringen uit te wisselen en elkaar beter te leren kennen.
Sogent als stedelijke regisseur
Het Gentse model dat de deelnemers kregen voorgelegd, draait om een eigen stadsontwikkelingsbedrijf. Sogent maakt deel uit van de Groep Gent en voert het beleid van de stad op het gebied van stadsontwikkeling en vastgoedbeheer uit. Welke projecten de deelnemers in Gent en Lille precies bezochten, vermeldt de terugblik van NEPROM niet.
Sogent in de praktijk: de Oude Dokken
Hoe die Gentse regie in de praktijk werkt, blijkt uit berichten die de Stad Gent in de maanden voor de reis publiceerde. Het duidelijkste voorbeeld is de Oude Dokken, een voormalig havengebied. Daar bouwen sogent en Schipperskaai Development samen 400 woningen, waarvan 89 sociale woningen en 75 budgethuurwoningen, zo meldde de stad op 10 maart 2026. Op dat moment waren 15 betaalbare huurwoningen in het project De Nieuwe Dokken opgeleverd: tien budgethuurwoningen, aangekocht via Modest en verhuurd via huuringent, en vijf sociale huurwoningen. Ze staan op het terrein waar vzw Dok jarenlang een tijdelijke invulling had onder de oude havenloods. Tussen de woningen en stadsgebouw Melopee moest tegen de zomer een park van ongeveer 2.850 m² klaar zijn. Joris Vandenbroucke, schepen van Stadsontwikkeling en voorzitter van sogent, stelde dat bij elke nieuwe stadswijk sociale en budgetwoningen horen.
Aan het Houtdok, eveneens in de Oude Dokken, zetten sogent en Jan De Nul als grondeigenaren in mei 2025 de eerste stap naar een nieuwe stadsbuurt. Voor de site van 23.000 m² zochten zij samen een studiebureau. Het programma omvat woningen, waaronder sociale en budgethuurwoningen, studentenhuisvesting, kantoren, winkels, horeca, buurtvoorzieningen en een plein. Als alles vlot verloopt, wordt de verkavelingsvergunning in de loop van 2026 aangevraagd.
Ook buiten de oude haven is sogent actief. In Nieuw Gent leverde het stadsontwikkelingsbedrijf in mei 2026 59 sociale woningen op, waarvoor het voor het eerst een design-and-buildformule voor sociale woningbouw toepaste. Volgens de stad was dat een primeur voor Gent, en mogelijk voor Vlaanderen. Sociale woonmaatschappij Thuispunt Gent koopt de woningen aan om ze te verhuren.
Lille opnieuw op de radar
Voor NEPROM was het niet de eerste keer dat Lille op het programma stond. Het jongerennetwerk NEPROM New Gen organiseerde op 30 oktober 2025 een City Tour XL naar de Noord-Franse stad, met bezoeken aan gebiedsontwikkelingen en een wandeling door de historische binnenstad. Dat de vereniging zelf nu ook met een bredere ledengroep naar Lille afreisde, onderstreept de belangstelling van Nederlandse ontwikkelaars voor de manier waarop de stad haar voormalige industriële zones herontwikkelt.
Jaarlijkse studiereis
De studiereis is een vast onderdeel van het verenigingsprogramma. In 2024 trok een groep van ongeveer 55 leden naar Oslo, waar onder meer Bjørvika, Aker Brygge en het voormalige vliegveld Fornebu werden bezocht. Ook nu legden de deelnemers volgens NEPROM nieuwe contacten en versterkten ze bestaande relaties met collega’s van andere bedrijven.
Die uitwisseling komt op een moment waarop Nederlandse ontwikkelaars met een grote opgave te maken hebben. Binnenstedelijke transformatie van verouderde bedrijventerreinen en havengebieden is een belangrijke bron van nieuwe woningen, maar vraagt om lange trajecten, duidelijke afspraken tussen gemeente en markt en oplossingen voor betaalbaarheid. De Gentse aanpak, met een stedelijk ontwikkelingsbedrijf dat zelf regie voert, biedt daarvoor vergelijkingsmateriaal voor de Nederlandse discussie over grondbeleid en sturing.
De deelnemers kijken volgens NEPROM terug op drie inspirerende dagen. Wat de bestemming van de volgende studiereis wordt, maakte de vereniging nog niet bekend.
Bron: NEPROM – Terugblik studiereis Gent & Lille
Extra bronnen: NEPROM – Laatste plekken New Gen City Tour XL naar Lille (09-09-2025) · NEPROM – Inspirerende NEPROM-studiereis naar Oslo (10-07-2024) · Stad Gent – Betaalbare huurwoningen aan Melopee afgewerkt (10-03-2026) · Stad Gent – Eerste stap voor toekomstige nieuwe stadsbuurt aan Houtdok (13-05-2025) · Stad Gent – Bouwproject in Nieuw Gent afgerond (19-05-2026)
Beeld: “Ghent houses,” door g.rokke, CC BY 2.0, via Flickr
Geef een reactie