Partijen en advocaten
Eiser: [eisende partijen c.s.], zeventien kopers van bedrijfsunits, onder wie HABO B.V. (Maurik), MBLB Holding B.V. (Utrecht) en Pallas B.V. (Utrecht) · Wederpartij: Rond I B.V. (Soest), [gedaagde partij sub 2] B.V. en [gedaagde sub 3] B.V.
Instantie: Rechtbank Midden-Nederland, voorzieningenrechter (zittingsplaats Utrecht) · Datum: 3 november 2026 · ECLI: ECLI:NL:RBMNE:2026:7870
Advocaten eisers: mr. O.B. Schoemaker en mr. J.W. Verhoeven (kantoor volgens NOvA-advocatenregister: Kienhuis Legal, Utrecht; de uitspraak noemt geen kantoor)
Advocaat wederpartij: mr. C.G. Huijsmans (kantoor volgens NOvA-advocatenregister: Advocatenkantoor Zeeland, Goes) voor Rond I B.V. en [gedaagde sub 3] B.V.; [gedaagde partij sub 2] B.V. procedeerde zonder advocaat
Deelgebied: Koop & levering vastgoed · Bouwrecht & aanneming
Advocaten van beide partijen kunnen hun zienswijze op deze uitspraak mailen naar roderick@vastgoedkoerier.nl.
De voorzieningenrechter van de Rechtbank Midden-Nederland heeft op 3 november 2026 in kort geding een bouwbedrijf veroordeeld om een nieuw bedrijfsverzamelcomplex uiterlijk 15 december 2026 volledig gebruiksklaar op te leveren (ECLI:NL:RBMNE:2026:7870). Doet het bedrijf dat niet, dan verbeurt het een dwangsom van € 3.500 per dag, tot een maximum van € 350.000. Zeventien kopers van bedrijfsunits hadden de zaak aangespannen omdat de afgesproken bouwtermijn van 200 werkbare dagen ruimschoots was verstreken, terwijl zij hun units nog steeds niet konden gebruiken. Het verweer dat de vertraging te wijten was aan netbeheerder Stedin en waterbedrijf Vitens, die de nutsaansluitingen niet op tijd realiseerden, ving bot: wie als professionele partij een vaste bouwtermijn afspreekt, draagt volgens de rechter zelf het risico van afhankelijkheid van derden, tenzij hij dat uitdrukkelijk anders regelt.
Een bedrijfsverzamelcomplex met 52 units
De zaak draait om een bedrijfsverzamelcomplex met 52 bedrijfsunits. Het adres en de plaats zijn in de gepubliceerde uitspraak geanonimiseerd. De constructie is in de markt voor kleinschalige bedrijfsruimte gebruikelijk: de ondernemers kochten ieder afzonderlijk een kavel van Rond I B.V., gevestigd in Soest, en sloten daarnaast ieder afzonderlijk een aanneemovereenkomst voor de bouw van hun unit. Bij de eisers zitten vennootschappen onder firma, besloten vennootschappen en natuurlijke personen, al dan niet met een handelsnaam. Met naam genoemd zijn HABO B.V. uit Maurik, MBLB Holding B.V. uit Utrecht en Pallas B.V. uit Utrecht; de overige kopers en twee van de drie gedaagden zijn in de uitspraak geanonimiseerd.
De aanneemovereenkomsten verwezen naar een Technische Omschrijving (TO), die volgens de overeenkomsten deel uitmaakte van het contract. Die TO knipte het werk in tweeën. Deel A zou worden verzorgd door [gedaagde sub 3] B.V., deel B door [gedaagde partij sub 2] B.V. De aanneemovereenkomsten zelf waren ondertekend door [gedaagde partij sub 2], niet door [gedaagde sub 3]. Volgens de uitspraak zijn [gedaagde sub 3] en Rond I gelieerde ondernemingen; bij de zitting verschenen namens hen een vertegenwoordiger van Rond I, die tevens projectontwikkelaar is bij [gedaagde sub 3], en een tweede projectontwikkelaar van [gedaagde sub 3].
Voor de start van de bouw golden twee voorwaarden: de benodigde vergunningen moesten onherroepelijk zijn en 39 van de 52 units moesten verkocht zijn. De bouwtermijn van 200 werkbare dagen zou ingaan binnen vier maanden nadat aan die voorwaarden was voldaan. Op 24 mei 2024 liet [gedaagde sub 3] alle kopers per brief weten dat het vereiste verkooppercentage was gehaald en dat aan de startvoorwaarden was voldaan. Op 19 juli 2024 volgde een brief dat er overeenstemming was bereikt met bezwaarmakers. De rechter rekent de bouwtermijn vanaf vier maanden na die laatste datum. In de gepubliceerde tekst wordt als ingangsdatum 19 november 2025 genoemd, terwijl vier maanden na 19 juli 2024 op 19 november 2024 uitkomt; de kopers stelden zelf dat de termijn in elk geval medio december 2025 was verstreken.
[gedaagde partij sub 2] voerde deel B volledig uit. Op 3 november 2025 bood hij de kopers een vervroegde oplevering aan, zodat zij zelf verder konden met de inbouw van hun units. Die units werden casco opgeleverd en een groot deel van de kopers maakte van die mogelijkheid gebruik. Het werk onder deel A, waartoe volgens de uitspraak ook bestratingswerk op het terrein behoort, was echter niet af. De kopers hadden (bijna) alles betaald, maar konden hun bedrijfsunits niet in gebruik nemen.
Het procesverloop
De kopers dagvaardden in oktober 2026 alle drie de partijen: [gedaagde partij sub 2] op 9 oktober, Rond I en [gedaagde sub 3] op 12 oktober. Zij legden 29 producties over en later nog vier aanvullende. Rond I en [gedaagde sub 3] voerden gezamenlijk verweer met twaalf producties, [gedaagde partij sub 2] procedeerde in persoon met twee producties. De mondelinge behandeling vond plaats op 20 oktober 2026. Een groot deel van de zeventien kopers was aanwezig, al voerden alleen enkele vertegenwoordigers het woord, bijgestaan door hun advocaten; mr. Schoemaker droeg een pleitnota voor. De voorzieningenrechter bepaalde dat er op 3 november 2026 vonnis zou volgen, tenzij partijen in de tussentijd een schikking zouden treffen. Dat gebeurde niet.
De kopers vorderden nakoming van de aanneemovereenkomsten, primair binnen drie dagen en subsidiair binnen drie weken na het vonnis, op straffe van een dwangsom. Daarnaast vroegen zij dat de bestrating zou worden uitgevoerd met nieuwe, onbeschadigde en duurzame antraciet/grijze betonklinkers, en dat het bouwterrein tot de volledige oplevering zou worden beveiligd.
Wat de partijen aanvoerden
Rond I en [gedaagde sub 3] voerden een reeks verweren. Om te beginnen zouden de kopers niet bevoegd zijn om zelf te procederen; dat zou alleen het bestuur van de Vereniging van Eigenaars (VvE) mogen. Verder stelde [gedaagde sub 3] dat zij geen contractspartij was, omdat zij de aanneemovereenkomsten niet had ondertekend. Rond I wees erop dat zij alleen de grond had verkocht. Inhoudelijk betwistte [gedaagde sub 3] dat de bouwtermijn was overschreden: zij was voor haar werk afhankelijk van derden, met name Stedin, dat verantwoordelijk is voor de energieaansluitingen. Zolang Stedin niet leverde, kon zij niet verder en waren de betreffende dagen volgens haar geen werkbare dagen. De combi-aannemer die voor Stedin en Vitens werkt, zou nog tot eind oktober 2026 bezig zijn en het lag volgens [gedaagde sub 3] in de lijn der verwachting dat die planning niet gehaald zou worden, omdat deze aannemer telkens elders werk met kennelijk meer prioriteit moest uitvoeren. Haar eigen planning liep daarna nog door tot 2 februari 2027. Ook zou de vordering te onbepaald zijn, en de toepasselijke Metaalunievoorwaarden zouden bepalen dat een overschrijding van de uitvoeringsperiode de opdrachtgever geen recht geeft op schadevergoeding of ontbinding.
[gedaagde partij sub 2] stelde dat hij zijn deel, deel B, volledig had uitgevoerd en dat hij niet verantwoordelijk was voor deel A. Ter zitting verklaarde hij bovendien dat de concept-aanneemovereenkomsten afkomstig waren van [gedaagde sub 3], en dat hij tijdens een overleg met [gedaagde sub 3] en de kopers had voorgesteld om alvast een deel van de bestrating aan te leggen.
De overwegingen van de voorzieningenrechter
Spoedeisend belang. De rechter stelt voorop dat in kort geding alleen een voorlopige voorziening wordt getroffen en dat moet worden ingeschat of een bodemrechter de vordering waarschijnlijk zal toewijzen. Het spoedeisend belang volgt hier uit de aard van de vordering: de kopers hebben de units nodig voor hun bedrijfsvoering, de bouwtermijn is ruimschoots verstreken en hun kosten, waaronder huur- en omzetderving, lopen op.
Kopers mogen zelf procederen. Het verweer dat alleen het VvE-bestuur een rechtsvordering kan instellen, slaagt niet. De aanneemovereenkomsten zijn door de kopers afzonderlijk gesloten en niet door de VvE. Dan komt ook ieder van hen zelf een vordering tot nakoming toe.
Uitleg volgens Haviltex. Wie aansprakelijk is voor nakoming, moet blijken uit uitleg van de overeenkomsten. De rechter past de Haviltex-maatstaf toe (Hoge Raad 13 maart 1981): niet alleen de bewoordingen tellen, maar ook de zin die partijen in de gegeven omstandigheden redelijkerwijs aan de bepalingen mochten toekennen en wat zij redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten. Ook het gedrag van partijen na het sluiten van de overeenkomst kan meewegen.
[gedaagde sub 3] is gebonden aan deel A. Hoewel [gedaagde sub 3] niet tekende, is zij volgens de voorzieningenrechter verantwoordelijk én aanspreekbaar voor deel A. De TO maakt deel uit van de overeenkomst en vermeldt bij deel A uitdrukkelijk dat [gedaagde sub 3] dat deel verzorgt. Ter zitting erkende zij die verantwoordelijkheid ook. De rechter weegt verder mee dat de concepten van de overeenkomsten van [gedaagde sub 3] afkomstig waren, wat zij niet weersprak; onduidelijkheden in de tekst komen daardoor voor haar rekening en risico. Daarnaast correspondeerde zij steeds zelf met de kopers over de uitvoering van deel A, zijn zij en Rond I gelieerd, en weigerde zij de samenwerkingsovereenkomst met [gedaagde partij sub 2] te overleggen. Ook dat laatste werkt in haar nadeel: zij gaf geen inzicht in de onderlinge afspraken.
[gedaagde partij sub 2] vrijuit. De kopers hielden ook [gedaagde partij sub 2] aansprakelijk, omdat hij de aanneemovereenkomsten had getekend en daarin een bepaling stond dat de ondernemer de volledige verantwoordelijkheid aanvaardt voor een juiste uitvoering naar de eisen van goed en deugdelijk werk. Dat gaat de rechter te ver. De overeenkomst zelf spreekt over het verrichten van een deel van de werkzaamheden aan de nieuwbouw van het bedrijfsverzamelcomplex, en de TO verdeelt de werkzaamheden duidelijk over twee partijen. [gedaagde partij sub 2] heeft deel B volledig uitgevoerd, onder meer door de casco-oplevering. De vorderingen tegen hem worden afgewezen.
Rond I geen partij. Ook de vorderingen tegen Rond I stranden. Zij heeft de aanneemovereenkomsten niet getekend en uit de tekst volgt niet dat zij daarin verplichtingen op zich nam. Zij trad op als verkoper van de kavels, met afzonderlijke koopovereenkomsten.
Bouwtermijn verstreken; wachten op Stedin is eigen risico. Als contractspartij is [gedaagde sub 3] gebonden aan de bouwtermijn van 200 werkbare dagen. Het kernverweer – dagen waarop Stedin niet levert zijn geen werkbare dagen – slaagt niet. In de aanneemovereenkomsten, de TO en de Metaalunievoorwaarden is niet vastgelegd wat als werkbare dag geldt. Dat blijft voor rekening en risico van [gedaagde sub 3]. Als professionele partij had zij de risico’s van een vaste bouwtermijn en van haar afhankelijkheid van Stedin en Vitens kunnen en moeten kennen. Wilde zij dagen waarop derden hun werk niet doen uitzonderen, dan had zij dat uitdrukkelijk in de overeenkomst moeten opnemen. Bovendien heeft zij volgens de rechter, ook als die dagen niet zouden meetellen, onvoldoende onderbouwd dat zij nog drie maanden aan werkbare dagen over had. Het beroep op de Metaalunievoorwaarden helpt evenmin: die gaan over schadevergoeding en ontbinding, terwijl de kopers nakoming vorderen. Het verweer dat de vordering te onbepaald is, verwerpt de rechter ook: [gedaagde sub 3] moet deel A zoals omschreven in de TO uitvoeren.
Opleveren uiterlijk 15 december 2026. De door de kopers gevraagde termijnen van drie dagen of drie weken vindt de rechter te kort. Maar de planning van [gedaagde sub 3] tot 2 februari 2027 vindt hij te lang. Onder deze omstandigheden mag volgens de rechter meer van haar worden verwacht: de kopers hebben vrijwel alles betaald en kunnen hun units niet gebruiken. Het was haar eigen keuze om niet alvast werk te verrichten in afwachting van de nutsaansluitingen, zoals het gedeeltelijk aanleggen van de bestrating dat [gedaagde partij sub 2] als optie had genoemd. Van haar mag worden verwacht dat zij zo snel mogelijk oplevert, ook als het werk daardoor minder efficiënt en duurder wordt.
Geen nieuwe klinkers, geen beveiliging. Twee nevenvorderingen worden afgewezen. De kopers hebben niet aannemelijk gemaakt dat hergebruik van de bestaande antraciet/grijze betonklinkers in strijd is met de afspraken; nieuwe stenen staan niet in de overeenkomsten of de TO. Een afbeelding in de verkoopbrochure maakt dat niet anders, omdat niet is gebleken dat dat beeld niet ook met de bestaande klinkers te bereiken is. Bovendien kunnen de klinkers relatief eenvoudig worden vervangen als een bodemrechter later anders oordeelt. Een verplichting om het terrein te beveiligen volgt evenmin uit de contracten. Het beroep op een zorgplicht en onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW) faalt: één inbraak in één unit is onvoldoende om te verlangen dat het hele bouwterrein wordt bewaakt, beveiliging is kostbaar en de kopers kunnen hun units zolang leeg laten of leegmaken.
Dwangsom en kosten. De rechter verbindt een dwangsom aan de veroordeling, maar beperkt die tot € 3.500 per dag met een maximum van € 350.000. [gedaagde sub 3] moet de proceskosten van de kopers betalen, begroot op € 2.235,81 (dagvaardingskosten, griffierecht, advocaatsalaris en nakosten), vermeerderd met de wettelijke rente bij te late betaling. Hoewel de kopers verloren van Rond I en [gedaagde partij sub 2], hoeven zij hun kosten niet te vergoeden: Rond I voerde samen met [gedaagde sub 3] verweer zonder aparte kosten en [gedaagde partij sub 2] procedeerde in persoon. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad.
Juridisch kader
De zaak raakt aan drie leerstukken die in de praktijk van kleinschalig bedrijfsvastgoed geregeld samenkomen.
Aanneming van werk. Bij aanneming van werk (titel 7.12 BW, artikel 7:750 e.v.) verbindt de aannemer zich om een werk van stoffelijke aard tot stand te brengen. Een overeengekomen bouwtijd is in beginsel een resultaatsafspraak: de aannemer moet binnen die tijd opleveren, en vertraging door omstandigheden die volgens de overeenkomst of de verkeersopvattingen voor zijn risico komen, komt voor zijn rekening. De rechter legt hier de nadruk op het ontbreken van een definitie van ‘werkbare dag’. In deze zaak golden volgens de uitspraak de Metaalunievoorwaarden; noch die voorwaarden, noch de overeenkomst of de TO vulden het begrip werkbare dag in.
Uitleg van contracten. De Haviltex-maatstaf is de vaste toetssteen voor uitleg van overeenkomsten. Een daarvan afgeleid gezichtspunt is dat onduidelijkheden voor rekening kunnen komen van de partij die de tekst heeft opgesteld. Dat speelt hier een rol, omdat de concepten van [gedaagde sub 3] kwamen. Dat een partij die een document niet ondertekende toch gebonden kan zijn als uit de overeenkomst en de omstandigheden blijkt dat zij een deel van de prestatie op zich nam, is daarvan een toepassing.
Kort geding en dwangsom. In kort geding (artikel 254 Rv) gaat het om een voorlopige voorziening bij spoedeisend belang. De rechter kan aan een veroordeling een dwangsom verbinden en daarbij een maximum bepalen (artikelen 611a en 611b Rv). De veroordeling geldt totdat een bodemrechter eventueel anders beslist.
Netaansluitingen als bouwrisico
De uitspraak past in een reeks zaken waarin de beschikbaarheid van stroom- en andere nutsaansluitingen het verloop van vastgoedprojecten bepaalt. Eerder oordeelde de kantonrechter in Haarlem op 24 december 2025 (ECLI:NL:RBNHO:2025:14715) dat een verhuurder van twee bedrijfsunits voor elektriciteit moet zorgen zolang het gehuurde geen eigen aansluiting had; de huurder kreeg daar een huurprijsvermindering van 70 procent toegewezen. Waar het in Haarlem om de verhouding tussen verhuurder en huurder ging, betreft de Utrechtse zaak de verhouding tussen kopers-opdrachtgevers en de bouwende partij. De lijn is vergelijkbaar: de partij die het vastgoed levert, kan zich niet zonder meer verschuilen achter de netbeheerder.
Dat de voorzieningenrechter de gestelde vertraging bij Stedin en Vitens niet als rechtvaardiging aanvaardt, maar juridisch voor rekening van de aannemer laat, maakt de uitspraak relevant voor ontwikkelaars en aannemers van bedrijfsverzamelgebouwen, die vaak met vaste opleveringstermijnen en voorverkoopdrempels werken.
Betekenis voor kopers, ontwikkelaars en beleggers
Voor ondernemers die een bedrijfsunit kopen in een nieuwbouwproject, laat de uitspraak zien dat zij zelf, los van de VvE, nakoming van hun individuele aanneemovereenkomst kunnen afdwingen. Ook blijkt dat een partij die in de Technische Omschrijving als uitvoerder van een deel van het werk staat, daarop kan worden aangesproken, ook zonder handtekening onder de aanneemovereenkomst. Tegelijk laat de zaak zien waar de grens ligt: de grondverkoper die geen verplichtingen in de aanneemovereenkomst op zich nam, en de aannemer die zijn deel volledig uitvoerde, gaan vrijuit.
Voor ontwikkelaars en aannemers is de les dat een vaste bouwtermijn zonder nadere omschrijving van werkbare dagen of een regeling voor vertraging door nutsbedrijven het risico volledig bij de bouwende partij legt. In een markt waarin netcongestie en lange doorlooptijden bij netbeheerders aan de orde van de dag zijn, is dat geen theoretisch risico. Daarnaast wijst de rechter erop dat wachten met werk dat al wel kan worden gedaan, zoals een deel van de bestrating, voor rekening van de aannemer kan komen.
Voor beleggers die in bedrijfsverzamelgebouwen investeren of units afnemen om te verhuren, is de uitspraak een herinnering dat de opleveringsdatum en daarmee de start van huurinkomsten afhangen van afspraken over nutsaansluitingen. De kopers in deze zaak stelden dat hun kosten, waaronder huur- en omzetderving, opliepen. Een gemaximeerde dwangsom biedt druk, maar geen volledige compensatie; schadevergoeding moet zo nodig in een afzonderlijke procedure worden gevorderd.
Praktische aandachtspunten
- Definieer werkbare dagen. Leg vast welke dagen als onwerkbaar gelden, bijvoorbeeld door weersomstandigheden of door vertraging bij netbeheerders en andere nutsbedrijven, en hoe dat moet worden aangetoond.
- Regel nutsaansluitingen expliciet. Bepaal wie de aansluitingen aanvraagt, wie het risico van vertraging draagt en wat er gebeurt als de netbeheerder niet levert.
- Let op opgeknipte opdrachten. Wordt het werk over meerdere partijen verdeeld, zorg dan dat voor elk deel duidelijk is wie aanspreekbaar is, en vraag om inzage in onderlinge samenwerkingsovereenkomsten.
- Brochure is geen bestek. Afbeeldingen in een verkoopbrochure geven niet zonder meer recht op een bepaalde uitvoering; leg materiaalkeuzes vast in de TO.
- Bewaar correspondentie. De rechter liet de manier waarop een partij met de kopers communiceerde meewegen bij de uitleg van wie verantwoordelijk was.
- Overweeg een vervroegde casco-oplevering. In deze zaak bood de aannemer van deel B die mogelijkheid; voor gebruikers kan dat tijd winnen bij de inbouw, al lost het het probleem van ontbrekende aansluitingen en terreinwerk niet op.
Wat nu volgt
[gedaagde sub 3] moet deel A van het werk uiterlijk op 15 december 2026 opleveren, conform aanneemovereenkomst en Technische Omschrijving en volledig gebruiksklaar. Gebeurt dat niet, dan gaan de dwangsommen lopen. Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad, zodat een eventueel hoger beroep de werking niet automatisch opschort. Partijen kunnen hun geschil, onder meer over de betonklinkers, de beveiliging van het terrein en eventuele schade door de vertraging, nog aan een bodemrechter voorleggen. Of dat gebeurt, blijkt niet uit de gepubliceerde uitspraak.
Bron: Rechtbank Midden-Nederland, 3 november 2026, ECLI:NL:RBMNE:2026:7870. Extra bronnen: Rechtbank Noord-Holland, 24 december 2025, ECLI:NL:RBNHO:2025:14715 · NOvA Advocatenzoeker.
Beeld: “A close view on a small construction-site – Amsterdam” door Fons Heijnsbroek, via Flickr, CC0 1.0 (illustratie, niet het betreffende complex).
Geef een reactie