Ontwikkelaars Edge en 3W real estate hebben de herontwikkelde Ambachtsschool in Maastricht verkocht aan een family office uit de Verenigde Arabische Emiraten. Dat maakte BNP Paribas Real Estate, dat de koper begeleidde, op 9 oktober 2024 bekend. Het rijksmonument aan de Wilhelminasingel was enkele maanden eerder, in juni 2024, in aanwezigheid van koningin Máxima officieel in gebruik genomen als kantoor. Volgens de betrokken partijen is het de eerste gerenoveerde rijksmonumentale kantoorlocatie in Nederland die op weg is naar de status Paris Proof. Over de koopsom, het vloeroppervlak en de identiteit van de huurder zijn geen mededelingen gedaan.

Een monument met een nieuwe functie

De Ambachtsschool is een van de bekendere historische gebouwen aan de rand van de Maastrichtse binnenstad. Volgens het Rijksmonumentenregister van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed gaat het om de voormalige Ambachtsschool met portierswoning aan de Wilhelminasingel 39. Het gebouw dateert uit 1911 en werd ontworpen door architect Burgers in opdracht van de toenmalige Vereniging Ambachtsschool voor Maastricht en Omstreken. Boven de ingang staat nog altijd het opschrift Technische School.

Het register beschrijft een symmetrisch schoolgebouw in neorenaissancestijl op een T-vormige plattegrond, met twee bouwlagen, een souterrain en een kapverdieping. Het middendeel heeft een vooruitspringende entree en beide vleugels eindigen in trapgevels. In de gevel worden baksteen, hardsteen, mergel en Kunradersteen gecombineerd, aangevuld met sierlijke gevelstenen en spreuken over arbeid en leren. Aan de oostzijde staat een portierswoning. Ook het interieur is volgens het register grotendeels intact gebleven, met tegelvloeren, een centrale trap met hardstenen treden en een centrale hal met bakstenen gewelven. De achterzijde ging lange tijd grotendeels schuil achter een bioscoop uit 1993-1994, die zelf geen beschermde status heeft.

Edge en 3W real estate hebben het pand een nieuwe toekomst als kantoorgebouw gegeven. Volgens de ontwikkelaars is daarmee niet alleen de levensduur van het monument verlengd, maar ook de functie opnieuw ingevuld. Kern van het project is de combinatie van monumentenzorg en een zeer lage operationele CO2-uitstoot: de herontwikkeling is gericht op het halen van de Paris Proof-ambitie. Volgens BNP Paribas Real Estate voldoet het gebouw daarmee aan de hoogste duurzaamheidsnormen. Welke certificeringen of energielabels precies zijn behaald, wordt in de berichtgeving niet vermeld.

Koper uit de Golfregio

De koper is een niet bij naam genoemde family office uit de Verenigde Arabische Emiraten. Michiel Santing, Head of Capital Markets Netherlands bij BNP Paribas Real Estate, liet weten dat het kantoor trots is de klant bij deze aankoop te hebben bijgestaan. Hij omschreef het object als uniek en van hoge kwaliteit. Volgens Santing sloot de combinatie van topduurzaamheid en de langdurige verbintenis van de huurder goed aan bij het doel van de koper om zijn Europese vastgoedportefeuille uit te breiden.

Santing presenteerde de transactie ook als voorbeeld van de zogeheten One bank-aanpak binnen de BNP Paribas-groep. De deal werd volgens hem in gang gezet door BNP Paribas Real Estate Nederland in samenwerking met BNP Paribas in het Midden-Oosten, terwijl BNP Paribas REIM betrokken was bij het investeringsmanagement. Na de aankoop neemt BNP Paribas Real Estate ook het asset- en property management voor zijn rekening.

Aan de verkoopkant trad AKD op als juridisch adviseur van Edge en 3W real estate. De koper werd juridisch bijgestaan door Greenberg Traurig, zowel bij de aankoop als bij de financiering. Drees & Sommer leverde technisch advies en VanOlde adviseerde de koper op fiscaal gebied.

Wat Paris Proof betekent

Paris Proof is een ambitieniveau dat in Nederland vooral door de Dutch Green Building Council wordt uitgedragen. Het uitgangspunt is dat gebouwen in 2050 zo weinig energie gebruiken dat de gebouwde omgeving past binnen de klimaatdoelen van het Akkoord van Parijs. Anders dan bij veel traditionele labels draait het daarbij niet om de theoretische energieprestatie op papier, maar om het werkelijk gemeten energiegebruik tijdens de exploitatie van een gebouw.

Voor monumenten is dat een flinke opgave. Historische gevels, kozijnen en interieurs mogen vaak niet of slechts beperkt worden aangepast, waardoor gangbare verduurzamingsmaatregelen zoals buitengevelisolatie of het vervangen van ramen niet zomaar mogelijk zijn. Ontwikkelaars moeten daardoor meer oplossingen zoeken in installaties, binnenisolatie en slimme gebouwbesturing. Dat Edge en 3W de Ambachtsschool als eerste gerenoveerde rijksmonument richting Paris Proof positioneren, maakt het project in de markt dan ook tot een referentie voor andere eigenaren van monumentaal kantoorvastgoed. Ook elders krijgen monumentale panden een tweede leven als kantoor, zoals het monument aan de Haagse Hofvijver dat het Rijksvastgoedbedrijf als wisselkantoor huurt.

Duurzaam kantoor als beleggingsproduct

De verkoop past in een bredere ontwikkeling op de Nederlandse kantorenmarkt. Beleggers en gebruikers richten zich in toenemende mate op gebouwen met een aantoonbaar hoog duurzaamheidsniveau, terwijl de vraag naar verouderde en slecht presterende kantoren onder druk staat. Sinds 1 januari 2023 geldt bovendien de wettelijke eis dat de meeste kantoorgebouwen in Nederland minimaal energielabel C moeten hebben; kantoren die daar niet aan voldoen mogen in principe niet meer als kantoor worden gebruikt (lees ook: Ruim driekwart van kantoorvloer voldoet aan label C-plicht).

Voor internationale private beleggers, zoals family offices uit het Midden-Oosten, zijn goed verhuurde objecten met een lange huurovereenkomst en een sterk duurzaamheidsprofiel aantrekkelijk vanwege de voorspelbare kasstroom. De partijen benadrukken in hun berichtgeving dan ook de langdurige verbintenis van de huurder als belangrijk onderdeel van de investeringszaak, al wordt niet bekendgemaakt wie de huurder is of hoe lang het huurcontract loopt.

Voor Maastricht is de transactie bovendien een teken dat ook buiten de Randstad belangstelling bestaat van internationaal kapitaal voor hoogwaardig kantoorvastgoed, mits de kwaliteit en de huurdersbinding op orde zijn.

Hoe nu verder

Met de verkoop sluiten Edge en 3W real estate het project af, kort na de oplevering en de officiële opening in juni. Het beheer van het gebouw komt in handen van BNP Paribas Real Estate, dat zowel het asset management als het property management verzorgt. De komende jaren moet blijken of de Ambachtsschool in de praktijk het energiegebruik realiseert dat bij de Paris Proof-ambitie hoort; juist omdat die ambitie op gemeten verbruik is gebaseerd, wordt dat pas tijdens de exploitatie zichtbaar.

Bron: BNP Paribas Real Estate Nederland

Extra bronnen: Edge, Rijksmonumentenregister (monument 506670)

Beeld: de Ambachtsschool aan de Wilhelminasingel in Maastricht. Foto: Norbert van Onna, via BNP Paribas Real Estate