Het aandeel kantoren dat voldoet aan de verplichting van minimaal energielabel C groeit gestaag. Op 1 juli 2024 had 78 procent van het kantooroppervlak in Nederland een label C of beter, zo meldde de Rijksoverheid op 2 oktober 2024. Een jaar eerder lag dat aandeel nog op 72 procent.
Nog een kwart niet op orde
Daarmee is de klus nog niet geklaard. Van het totale kantooroppervlak heeft 12 procent nog helemaal geen geregistreerd energielabel, en 10 procent heeft een label in de klassen D tot en met G. Voor die gebouwen geldt sinds 1 januari 2023 in principe een gebruiksverbod als kantoor, tenzij een uitzondering van toepassing is, bijvoorbeeld bij een klein kantooroppervlak binnen een gebouw of bij monumenten.
Handhaving door gemeenten
De handhaving van de labelplicht ligt bij gemeenten. Volgens het bericht zijn verschillende gemeenten actief bezig met controle en handhaving, en hebben sommige al een last onder dwangsom opgelegd aan eigenaren van kantoren die niet voldoen. Voor eigenaren betekent dat een reëel financieel risico naast het risico op leegstand.
Het Rijk benadrukt bovendien het waarde-effect van verduurzaming: kantoren met label C of beter zouden zo’n 20 procent meer waard zijn dan vergelijkbare kantoren met label D tot en met G. Dat verschil maakt investeringen in isolatie, installaties en zonnepanelen voor veel eigenaren rendabel.
Kwaliteit van labels onder de loep
Tegelijk werkt het ministerie aan de betrouwbaarheid van de labels zelf. Er komt jaarlijks een kwaliteitsonderzoek, het aantal steekproefcontroles op afgegeven labels wordt uitgebreid en er wordt verkend hoe technologie kan helpen om labels automatisch te controleren. Daarnaast is in 2023 gestart met het opzetten van publiek toezicht op het energielabelstelsel.
Vooruitblik
De monitoring van de labelplicht wordt jaarlijks herhaald, zodat zichtbaar blijft hoe snel het resterende kwart van het kantooroppervlak bijtrekt. Voor eigenaren zonder geldig label C neemt de druk intussen toe: naast handhaving door gemeenten speelt ook de vraag van huurders en financiers naar aantoonbaar duurzame gebouwen een steeds grotere rol bij verhuur en herfinanciering.
Hoe gemeenten handhaven
De cijfers komen uit een Kamerbrief die minister Mona Keijzer van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening op 2 oktober 2024 naar de Tweede Kamer stuurde, op basis van gegevens van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Het ministerie liet ook onderzoeken hoe gemeenten de labelplicht handhaven. Van de 342 gemeenten deden er 299 mee. Ten minste 197 gemeenten zijn begonnen met toezicht en handhaving, en 145 gemeenten hebben al stappen richting kantooreigenaren gezet, bijvoorbeeld met een waarschuwingsbrief. In 123 gemeenten gebeurt het toezicht door de gemeente zelf, in 176 gemeenten is het belegd bij een omgevingsdienst. Twintig gemeenten gaven aan niet te handhaven, bijvoorbeeld omdat er geen budget is of omdat er weinig kantoorgebouwen staan.
Uitkomsten van de evaluatie
De verplichting werd in het voorjaar van 2024 geëvalueerd. Grote kantoorpanden voldoen bijna allemaal; eigenaren van kleinere kantoorgebouwen zijn minder goed op de hoogte en hebben minder financieringsmogelijkheden. De maatregelen, kosten en terugverdientijd om label C te halen bleken beperkt. De CO₂-reductie die direct aan de verplichting is toe te schrijven, was eveneens beperkt, omdat veel gebouwen al zelf verduurzaamden of in betere staat bleken dan in 2018 werd verwacht. De waardestijging van 20 procent komt uit onderzoek van Maastricht University.
Bron: Rijksoverheid · Extra bron: link
