Tien Amsterdamse bouwprojecten maken kans op de Amsterdamse Architectuurprijs 2026. Architectuurcentrum Arcam, dat de prijs sinds 2008 organiseert, maakte de nominaties half maart bekend. De AAP-Awards worden op 10 juni 2026 uitgereikt aan de architect én de opdrachtgever van het meest indrukwekkende project dat het afgelopen jaar in de hoofdstad is opgeleverd. Waar de uitreiking plaatsvindt, maakt de organisatie later bekend.
Opvallend aan de lijst is de spreiding over opdrachtgevers. Naast een universiteit, een dierentuin en een schoolbestuur staan er woningcorporaties, een projectontwikkelaar, een vastgoedpartij en twee collectieve wooninitiatieven op. Daarmee geeft de nominatie een dwarsdoorsnede van wie er op dit moment in Amsterdam bouwt.
De tien genomineerden
De genomineerde projecten zijn, met architect en opdrachtgever:
- Bakstayn – Time to Access, voor Coöperatie Bakstayn;
- Cornelis – FARO en Van Bergen Architectura, voor BuildingforLife, Prosper Vitae en Heutink Groep;
- De Nieuwe Meent – Time to Access met Roel van der Zeeuw Architecten, voor Vereniging de Nieuwe Meent;
- De Telefoondienst – Ronald Janssen Architecten, voor Aham Vastgoed;
- De Vrijheid (Bajeskwartier) – Atelier Kempe Thill, voor de Alliantie Ontwikkeling;
- Het Duivenhuis – ATELIERFRONT, voor ARTIS;
- Houtrak – Marcel Lok_Architect met Workshop Architecten, voor Vorm Ontwikkeling;
- Opportuna – Office Winhov en Office Haratori, voor woningcorporatie Lieven de Key;
- Universiteitsbibliotheek UvA – MVSA Architects met Buro van Stigt, voor de Universiteit van Amsterdam;
- Xplore Agora Amsterdam – Studio Ard Hoksbergen met VDNDP, voor Stichting ZAAM.
Bij de Universiteit van Amsterdam gaat het om de nieuwbouw en renovatie van de Universiteitsbibliotheek in het Universiteitskwartier. De Vrijheid maakt deel uit van het Bajeskwartier, de nieuwe woonwijk op het terrein van de voormalige Bijlmerbajes. Xplore Agora is een schoolgebouw.
Vakjury en publieksjury gaan op pad
De beoordeling bestaat uit twee onderdelen. Op vrijdag 22 mei trekken een vakjury en een publieksjury langs alle tien de genomineerde projecten. Op basis van die bezoeken wordt bepaald welk project de prijs wint. Volgens Arcam selecteerde de programmaraad van het architectuurcentrum de genomineerden uit een groot aantal opgeleverde projecten. Naast de juryprijs wordt ook een publieksprijs uitgereikt.
Wie zelf een indruk wil krijgen, kan terecht in de tentoonstelling die Arcam aan de genomineerden wijdt. Die opent op vrijdag 27 maart om 17.00 uur in het gebouw van Arcam aan de Prins Hendrikkade en is tot eind augustus te zien. Met de prijs wil Arcam het publieke debat over Amsterdamse architectuur stimuleren.
Opdrachtgevers in de schijnwerpers
Voor de vastgoedwereld is vooral interessant dat de AAP-Award niet alleen naar de ontwerper gaat, maar ook naar de opdrachtgever. Daarmee erkent de prijs dat de kwaliteit van een gebouw voor een groot deel wordt bepaald door de partij die het programma, het budget en de ambities vastlegt.
De nominaties laten zien hoe breed dat opdrachtgeverschap in Amsterdam inmiddels is. Woningcorporaties de Alliantie en Lieven de Key zijn vertegenwoordigd met woonprojecten, Vorm Ontwikkeling als commerciële ontwikkelaar en Aham Vastgoed als vastgoedpartij. Bij Cornelis treedt een combinatie van drie partijen op als opdrachtgever: BuildingforLife, Prosper Vitae en Heutink Groep. Tegelijk zijn met Coöperatie Bakstayn en Vereniging de Nieuwe Meent twee projecten genomineerd waarbij een coöperatie of vereniging zelf als opdrachtgever optreedt. Zulke wooncoöperaties en collectieve initiatieven zijn in Amsterdam de afgelopen jaren nadrukkelijker op de kaart gezet als aanvulling op corporaties en marktpartijen. Dat beide projecten zijn ontworpen door hetzelfde bureau, Time to Access, laat zien dat zich rond deze opdrachtgevers ook gespecialiseerde ontwerpers ontwikkelen.
Ook maatschappelijk vastgoed is goed vertegenwoordigd. Met de universiteitsbibliotheek, het Duivenhuis in ARTIS en het schoolgebouw van Xplore Agora gaat het om drie projecten waarbij een publieke of maatschappelijke instelling opdrachtgever is. Bij de universiteitsbibliotheek gaat het bovendien om een combinatie van nieuwbouw en renovatie, een opgave die door de aandacht voor circulariteit en het hergebruik van bestaande gebouwen steeds vaker voorkomt.
Architectuur als waardefactor
In de vastgoedsector wordt architectonische kwaliteit vaak gezien als iets dat moeilijk in een businesscase te vangen is. Toch laten prijzen als de AAP zien dat ontwerp een rol speelt in de manier waarop een gebouw door gebruikers, buurtbewoners en de stad wordt ontvangen. Voor ontwikkelaars en beleggers kan een nominatie bijdragen aan de reputatie van een project en van de partijen erachter, wat weer kan helpen bij verhuur, verkoop of het verwerven van nieuwe opdrachten en tenders.
De nominatie valt in een periode waarin de woningbouw in Amsterdam onder druk staat door hoge bouwkosten en een krappe financiële ruimte bij corporaties en ontwikkelaars. Dat er ondanks die omstandigheden een gevarieerde lijst van opgeleverde projecten ligt, met zowel sociale huur als collectieve woonvormen en maatschappelijk vastgoed, geeft een beeld van wat er in de afgelopen periode wél is gerealiseerd.
Wat er nu volgt
De tentoonstelling bij Arcam opent op 27 maart. Op 22 mei bezoeken de vakjury en de publieksjury de tien projecten. De winnaars van de AAP-Awards 2026 worden op 10 juni bekendgemaakt tijdens een uitreiking op een locatie in Amsterdam die nog wordt bekendgemaakt.
Lees ook: Cruquius van Amvest en gemeente Amsterdam wint NEPROM-prijs 2024 · SKG Award 2025 voor vernieuwing Den Haag Zuidwest
Bron: Universiteit van Amsterdam – Universiteitsbibliotheek genomineerd voor de Amsterdamse Architectuurprijs 2026
Extra bronnen: Arcam – Tentoonstelling Amsterdamse Architectuurprijs 2026
