Kunstmatige intelligentie kan de vraag naar kantoorruimte in de aanloop naar 2035 met maximaal 19,4 procent verlagen. Dat is de uitkomst van een scenariostudie van vastgoedadviseur Colliers, waarover Vastgoedjournaal op maandag 16 november 2026 berichtte. Colliers verkende daarin drie mogelijke ontwikkelingen voor de kantorenmarkt. Tegelijk wijst de adviseur op een tegenkracht: als werknemers in de toekomst meer ruimte per persoon nodig hebben, kan dat een deel van de daling opvangen.
Drie scenario’s, één bovengrens
De studie probeert in te schatten wat de opmars van AI betekent voor het aantal vierkante meters kantoor dat organisaties richting 2035 nog nodig hebben. Colliers werkt daarbij niet met één voorspelling, maar met drie scenario’s die elk een andere ontwikkeling van de markt veronderstellen. Het percentage van 19,4 procent geldt als de bovengrens: in het scenario met de grootste impact daalt de vraag met bijna een vijfde. Welke aannames precies achter de afzonderlijke scenario’s zitten en hoe groot de daling in de mildere varianten uitvalt, maakt de openbare samenvatting van het onderzoek niet duidelijk.
Belangrijk is de nuance die Colliers zelf aanbrengt. Een lagere vraag door AI hoeft niet één op één door te werken in minder vierkante meters. Werknemers hebben volgens de studie mogelijk juist meer ruimte per persoon nodig. Die groeiende ruimtebehoefte per medewerker kan de daling gedeeltelijk compenseren. Het netto-effect op de markt kan daardoor kleiner uitvallen dan de bovengrens van 19,4 procent.
Andere adviseurs zien minder krimp
Colliers is niet de eerste adviseur die de invloed van AI op de kantorenmarkt doorrekent, en de uitkomsten lopen uiteen. Savills concludeerde in april 2026 in een Europees onderzoek dat economische groei een veel sterkere drijver van kantoorwerkgelegenheid is dan AI. Op basis van ramingen van Oxford Economics rekende Savills met een groei van de kantoorwerkgelegenheid van ongeveer 4 procent in tien jaar, wat juist extra vraag naar kantoorruimte zou opleveren. Volgens Savills Nederland wordt de impact van AI op de kantorenmarkt op korte termijn vaak overschat en op lange termijn onderschat, en leidt de technologie eerder tot een verschuiving naar hoogwaardigere werkplekken dan tot een lagere vraag.
De scenariostudie van Colliers legt de nadruk anders: zij verkent hoe ver de vraag naar kantoorruimte door AI kan dalen. Wel wijzen beide adviseurs op factoren die het effect dempen: Savills op economische groei en hoogwaardigere werkplekken, Colliers op de grotere ruimtebehoefte per medewerker.
Een markt die al aan het sorteren is
De AI-studie komt op een moment dat de kantorenmarkt al jaren in beweging is door hybride werken. Colliers signaleerde begin 2024 dat het kantorenaanbod voor het eerst sinds 2015 weer groeide, na een daling van circa 8,5 miljoen vierkante meter in 2015 naar ongeveer 3,7 miljoen vierkante meter in 2023. Grote organisaties zouden hun kantooroppervlak volgens de adviseur destijds met 20 tot 25 procent kunnen verminderen. Omdat huurcontracten vaak vijf tot tien jaar lopen, verloopt zo’n aanpassing geleidelijk, telkens wanneer een contract afloopt.
Ook de bezetting van bestaande kantoren liet zien hoeveel ruimte onbenut blijft. Uit onderzoek van Colliers en Measuremen bij 251 bedrijven bleek in augustus 2024 dat gedurende 83 procent van de tijd minder dan de helft van de medewerkers tegelijk aanwezig was. Colliers hanteert als richtlijn dat een kantoor goed functioneert bij een bezetting tussen 50 en 85 procent. Een eventuele AI-gedreven daling van de vraag zou dus komen bovenop een markt waarin veel gebruikers al meer ruimte huren dan ze gemiddeld gebruiken.
Tegelijk is er een tegenbeweging. Werkgevers vragen hun mensen vaker naar kantoor te komen. VodafoneZiggo maakte begin november bekend dat het vanaf 2027 drie kantoordagen per week wil invoeren, en bij Booking.com loopt een procedure over een minimale aanwezigheid van 40 procent van de werktijd; de ondernemingsraad ging op 12 november in hoger beroep. Meer aanwezigheid op piekdagen vraagt om voldoende overleg- en ontmoetingsruimte, en dat sluit aan bij de grotere ruimtebehoefte per medewerker die Colliers als compenserende factor noemt.
Wat het betekent voor beleggers en gebruikers
Voor beleggers onderstreept de studie dat de vraag naar kantoorruimte de komende jaren onder druk kan blijven staan, maar niet overal in dezelfde mate. De markt splitst zich al. Volgens cijfers van JLL over het derde kwartaal van 2026 steeg de tophuur in Amsterdam van € 625 naar € 650 per vierkante meter per jaar, terwijl de leegstand in de hoofdstad 9,4 procent bedroeg. Van de Amsterdamse opname had 82 procent betrekking op gebouwen van A-kwaliteit. Als AI de totale vraag drukt, ligt het voor de hand dat vooral verouderde kantoren buiten de kernlocaties dat voelen, terwijl goed gelegen, flexibel in te richten gebouwen hun aantrekkingskracht houden.
Voor gebruikers biedt de studie een argument om huisvesting scenariomatig te plannen. Wie de komende jaren een huurcontract verlengt of heronderhandelt, doet er goed aan niet alleen naar het huidige personeelsbestand te kijken, maar ook naar de vraag hoe AI het werk en de teamomvang kan veranderen. Kortere looptijden, opties voor uitbreiding of inkrimping en een inrichting met meer samenwerkingsruimte en minder vaste werkplekken geven ruimte om in te spelen op uiteenlopende uitkomsten.
Voor ontwikkelaars en eigenaren van oudere panden kan een structureel lagere kantorenvraag de afweging tussen verduurzamen, herpositioneren en transformeren verder beïnvloeden. Hoe groot die druk wordt, hangt af van welk van de drie scenario’s werkelijkheid wordt en van de mate waarin de grotere ruimtebehoefte per medewerker de daling compenseert.
Hoe nu verder
Een scenariostudie schetst mogelijke uitkomsten en geen vaste prognose: de 19,4 procent is de bovengrens die Colliers noemt. De komende jaren zal blijken hoe snel organisaties AI daadwerkelijk inzetten en of dat leidt tot minder kantoorbanen, ander werk of andere werkplekken. Voor de markt blijven de opname- en leegstandscijfers van de grote adviseurs de eerste graadmeter. Meer over de ontwikkelingen op de kantorenmarkt leest u in de rubriek Achtergronden.
Bron: Vastgoedjournaal
Geef een reactie