De gemeente Houten heeft voor langere tijd een bedrijfs- en kantoorpand van circa 3.000 m² aan De Molen 48 gehuurd. Het gebouw wordt de nieuwe thuisbasis van de maatschappelijke organisaties die nu samen het Huis van Houten vormen: Bibliotheek Lek & IJssel, de GGD regio Utrecht en welzijnsstichting Van Houten&co. Eigenaar en verhuurder is Jongerius Invest. Het huidige onderkomen aan Het Onderdoor gaat na de verhuizing tegen de vlakte.

Van Het Onderdoor naar De Molen

Volgens PropertyNL, dat de transactie op 29 januari 2024 meldde, rekent de gemeente erop dat de partners nog vóór de zomer van 2024 kunnen overstappen naar de nieuwe locatie. Zodra het gebouw aan Het Onderdoor leeg staat, wordt het gesloopt. Aan de kant van de verhuurder was Waltmann Bedrijfshuisvesting Utrecht betrokken; dat kantoor adviseerde Jongerius Invest bij het sluiten van de huurovereenkomst. Over de huurprijs, de exacte looptijd van het contract en een concrete verhuisdatum zijn geen mededelingen gedaan.

Het Huis van Houten is geen klassiek gemeentekantoor, maar een verzamelgebouw voor publieke dienstverlening. De bibliotheek, de jeugdgezondheidszorg en andere taken van de GGD en het welzijnswerk van Van Houten&co zitten er onder één dak. Voor inwoners betekent dat één adres voor uiteenlopende voorzieningen, voor de organisaties zelf een gedeelde infrastructuur met ontvangstruimte, spreekkamers en vergaderzalen. Met de huur van De Molen 48 blijft die clustering behouden, maar verschuift ze naar een bestaand bedrijfsgebouw.

Maatschappelijk vastgoed in een bedrijfspand

De keuze voor een bestaand pand op een bedrijfslocatie is in het maatschappelijk vastgoed geen uitzondering meer. Gemeenten staan bij hun eigen voorzieningen vaak voor dezelfde afweging als bedrijven bij hun hoofdkantoor: renoveren, nieuw bouwen of elders huren. Huren biedt flexibiliteit en voorkomt dat de gemeente zelf een grote investering op de balans moet nemen in een periode waarin bouwkosten hoog zijn en de toekomst van de oude locatie nog open ligt.

Een bedrijfspand van 3.000 m² biedt bovendien de vloeroppervlakte die een bibliotheek nodig heeft: open ruimte voor collecties en ontmoeting, gecombineerd met kantoor- en spreekruimte voor de GGD en het welzijnswerk. Bij zo’n transformatie van gebruik moet het gebouw doorgaans worden aangepast aan publieksfuncties, met aandacht voor toegankelijkheid, akoestiek, installaties en brandveiligheid. Welke ingrepen in Houten precies nodig zijn, is in de berichtgeving niet uitgewerkt.

Voor eigenaren van bedrijfsvastgoed laat de deal zien dat de overheid en semipublieke organisaties een serieuze huurdersgroep kunnen zijn. Een gemeente als huurder geldt in de regel als kredietwaardig, en maatschappelijke partners blijven vaak lang op een plek zitten als de inrichting eenmaal is afgestemd op het publiek. Dat maakt zulke huurders interessant voor beleggers die een stabiele kasstroom zoeken in panden die buiten de traditionele kantoorlocaties liggen.

Ruimte voor de herontwikkeling van het centrum

De verhuizing hangt samen met de toekomst van de locatie aan Het Onderdoor, die na de sloop vrijkomt. Houten groeide sinds de jaren zeventig uit van dorp tot forse forensengemeente onder de rook van Utrecht, en de centrale ligging van het huidige Huis van Houten maakt het terrein waardevol voor de verdere ontwikkeling van het centrum. Wat er precies op de plek moet komen, is in het bericht van januari 2024 niet bekendgemaakt. Wel is duidelijk dat de gemeente met het onderbrengen van de partners elders ruimte schept om die afweging te maken zonder dat de dienstverlening aan inwoners stilvalt.

Die volgorde, eerst de gebruikers verhuizen en daarna het oude gebouw slopen, is gangbaar bij gebiedsontwikkeling in bestaande kernen. Het voorkomt dat bibliotheek, jeugdgezondheidszorg en welzijnswerk tijdens een bouwperiode zonder geschikte huisvesting komen te zitten. Tegelijk betekent het dat de gemeente de huurlasten voor De Molen 48 moet dragen naast de kosten van sloop en planvorming voor het vrijgekomen terrein.

Rol van verhuurder en adviseur

Jongerius Invest, de eigenaar van het pand aan De Molen, wist met de gemeente een huurder te contracteren die het gebouw voor langere tijd in gebruik neemt. Waltmann Bedrijfshuisvesting Utrecht, dat de verhuurder bijstond, is een van de makelaars die in de regio Utrecht actief is in de verhuur en verkoop van bedrijfs- en kantoorruimte. Of de gemeente zelf een adviseur had ingeschakeld, vermeldt de berichtgeving niet.

Voor de Utrechtse regio past de transactie in een breder beeld waarin overheden en zorg- en welzijnsorganisaties nadrukkelijker aanwezig zijn op de markt voor bedrijfsruimte. Waar kantoorgebruikers in de stad Utrecht vooral rond de stationsgebieden zoeken, kiezen publieke organisaties in de randgemeenten vaker voor goed bereikbare bedrijfspanden met voldoende parkeergelegenheid en flexibele vloeren.

Hoe nu verder

De komende maanden staan in het teken van de inrichting van De Molen 48 en de daadwerkelijke verhuizing van de drie organisaties. Volgens de planning die PropertyNL noemt, moet die vóór de zomer van 2024 zijn afgerond. Daarna volgt de sloop van het pand aan Het Onderdoor. Of de huur aan De Molen een tussenstap is op weg naar nieuwbouw, of dat het bedrijfspand voor lange tijd het vaste adres van het Huis van Houten blijft, zal afhangen van de plannen die de gemeente voor het centrum gaat uitwerken.

Voor de inwoners van Houten verandert in de tussentijd vooral het adres: de bibliotheek, de GGD en Van Houten&co blijven gezamenlijk bereikbaar, maar dan vanuit een gebouw dat eerder een zakelijke functie had. Daarmee is het Huis van Houten een voorbeeld van hoe gemeenten bestaand bedrijfsvastgoed inzetten om publieke voorzieningen te huisvesten en tegelijk ruimte te maken voor de vernieuwing van hun centrum.

Lees ook: Rijk verkoopt openbaar deel Marineterrein Amsterdam: innovatiedistrict van 185.000 m² met 800 woningen en Omgevingswet en Wkb in werking: wat verandert er voor zakelijk vastgoed.

Bron: PropertyNL