Het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) verwacht in 2024 en 2025 voor ruim 2 miljard euro aan aanbestedingen op de markt te brengen. Dat blijkt uit de inkoopplanning van maart 2024, die de rijksvastgoeddienst op 25 maart publiceerde. Opvallend is de nadruk op maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen: circulariteit, stikstofarm werken en energiezuinigheid wegen bij de komende opdrachten steeds zwaarder. Daarnaast staan twee grote nieuwbouwprojecten voor rijkskantoren in het Haagse Beatrixkwartier op het punt te worden aanbesteed.

Twee keer per jaar een vooruitblik voor de markt

Het RVB brengt twee keer per jaar een inkoopplanning uit. Het doel is voorspelbaarheid: bouwbedrijven, installateurs, adviesbureaus en dienstverleners kunnen aan de hand van het overzicht hun capaciteit plannen en zich tijdig voorbereiden op de aanbestedingen die eraan komen. De planning is nadrukkelijk een inschatting. Projecten kunnen vertragen of vervallen, onder meer door de stikstofproblematiek en de economische omstandigheden. De dienst raadt marktpartijen daarom aan om TenderNed, het aanbestedingsplatform van de overheid, in de gaten te houden voor de definitieve publicaties.

In het overzicht zijn alleen werken boven 1,5 miljoen euro en diensten boven 150.000 euro opgenomen. De editie van maart 2024 bevat 31 nieuwe projecten met een geschatte gezamenlijke omvang van circa 150 tot 275 miljoen euro, naast een lange lijst eerder aangekondigde projecten en een reeks opdrachten die al zijn gepubliceerd. De meeste nieuwe projecten moeten in het tweede of derde kwartaal van 2024 in de markt worden gezet. Het gaat vooral om werken, aangevuld met diensten zoals directievoering, advies en ontwerp. De contractvormen lopen uiteen: naast traditionele bestekcontracten en adviesopdrachten wordt een deel van de opdrachten aanbesteed als geïntegreerd contract volgens de UAV-GC.

Grote projecten in Den Haag en bij Defensie

Bij de grootste projecten in de planning valt de nadruk op rijkskantoren en defensieterreinen op. In de hoogste prijsklasse, 100 tot 250 miljoen euro, staan onder meer het rijkskantoor aan de Juliana van Stolberglaan in Den Haag (circa 35.000 m² bvo, samen met de ANWB), de grootschalige renovatie van de penitentiaire inrichting in Veenhuizen (circa 30.000 m²) en rijkskantoor Monarch IV (circa 17.500 m²), dat als hoogbouw in hout is gepland.

Boven de 100 miljoen euro noemt de planning verder de herinrichting van Kamp Nieuw Milligen voor Defensie (circa 130.000 m²), de ontwikkeling van Haagse Veste IV tot duurzaam rijkskantoor (circa 40.000 m²), de renovatie en uitbreiding van Green Gatwick in Amsterdam met houtbouw (circa 38.500 m²), de renovatie van het Paleis van Justitie in Den Haag (circa 79.000 m²) en een geïntegreerd instandhoudingscontract voor de defensielocaties Gilze-Rijen en ’t Harde. Ook de nieuwbouw van het Technology Center Land van Defensie in Leusden (circa 50.000 m²) staat op de lijst. In de klasse van 50 tot 100 miljoen euro vallen onder meer een nieuw entreegebouw voor de penitentiaire inrichting in Vught, nieuwbouw voor het KNMI in De Bilt, nieuwe hangaars op vliegbasis Volkel en fase 2 van de Kempkensberg in Groningen.

Hout en energieneutraliteit in het Beatrixkwartier

In het nieuwsbericht licht het RVB twee van die projecten uitgebreider toe: Monarch IV en het rijkskantoor aan de Juliana van Stolberglaan 1. De twee gebouwen liggen op ongeveer 250 meter van elkaar in het Beatrixkwartier en delen vergelijkbare duurzaamheidsambities. Ze moeten in hoge mate worden opgetrokken uit biobased materialen zoals hout, energieneutraal zijn en flexibel worden ontworpen, zodat ze later eenvoudig kunnen worden aangepast. De toren aan de Juliana van Stolberglaan wordt 76 meter hoog.

Voor Monarch IV wijst het RVB op een extra uitdaging: het gebouw komt op een kleine binnenstedelijke kavel. De aannemer zal daarom rekening moeten houden met omwonenden en met de bedrijven in de directe omgeving. Voor bouwers betekent dat extra aandacht voor logistiek, de inrichting van de bouwplaats en het beperken van overlast.

Warmte van het dak de bodem in

Een tweede voorbeeld van verduurzaming betreft het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Op het dak van dat ministerie komen 600 zogeheten PVT-panelen, die tegelijk elektriciteit en warmte opwekken. De verwachte warmteopbrengst bedraagt 2.200 gigajoule, volgens het RVB vergelijkbaar met de warmtebehoefte van zo’n 60 huishoudens. De warmte wordt via een warmte-koudeopslag (WKO) in de bodem opgeslagen, zodat het gebouw er in de winter gebruik van kan maken. Volgens het RVB is deze combinatie in Nederland nog niet eerder op deze manier toegepast. De dienst ziet de installatie als mogelijk voorbeeld voor andere grote, monumentale panden, waar verduurzaming vaak lastig is omdat aan de buitenkant weinig mag veranderen.

Digitaal onderhoud en veiligheid

Naast duurzaam bouwen zet het RVB in op digitalisering. De dienst wil digitaal samenwerken met marktpartijen breder inzetten voor verduurzaming, voor woningbouw via de inzet van rijksgrond en voor de circulaire transitie. Een digitaal onderhoudsmanagementsysteem (OMS) moet inzicht geven in de materialen, maten en technische installaties in het vastgoed van het Rijk. Als voorbeeld noemt het RVB het pilotproject voor het rijkskantoor van de IND in Zevenaar, waar wordt gewerkt aan één geïntegreerd onderhoudscontract.

Op het gebied van veiligheid houdt het RVB vast aan de NEN Safety Culture Ladder. Met dat instrument wordt het veiligheidsbewustzijn binnen bedrijven gemeten. Opdrachtnemers moeten minimaal trede 2 halen en zich daarvoor laten certificeren.

Wat betekent dit voor de markt?

Voor bouwers, installateurs en adviseurs geeft de inkoopplanning een vroeg zicht op een omvangrijke en diverse opdrachtenportefeuille. De rode draad is duidelijk: wie bij het Rijk wil meedingen, moet kunnen aantonen dat hij circulair, stikstofarm en energiezuinig kan werken, en moet ervaring hebben met houtbouw, geïntegreerde contracten en digitale samenwerking. De grote projecten in het Beatrixkwartier en bij Defensie vragen bovendien om partijen met voldoende capaciteit en een aantoonbare veiligheidscultuur.

Het RVB beheert een van de grootste vastgoedportefeuilles van Nederland, met onder meer kantoren, gevangenissen, rechtbanken, kazernes en monumenten. De keuzes die de dienst als opdrachtgever maakt, hebben daardoor invloed op de hele bouw- en installatiesector. De volgende editie van de inkoopplanning wordt in oktober 2024 verwacht.

Bron: Rijksvastgoedbedrijf – Inkoopplanning: maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen · Inkoopplanning maart 2024 (pdf)