Het gerenoveerde hoofdkantoor van De Nederlandsche Bank (DNB) aan het Frederiksplein in Amsterdam heeft het BREEAM-NL-certificaat Outstanding behaald, de hoogste beoordeling binnen dit duurzaamheidskeurmerk. Daarnaast ontving het gebouw een WELL-certificaat op Platinum-niveau, gericht op gezondheid en welzijn van gebruikers. De certificaten werden op maandag 2 juni 2025 overhandigd tijdens een seminar van de Dutch Green Building Council (DGBC) en DNB in Amsterdam.

Renovatie in plaats van nieuwbouw

DNB koos er nadrukkelijk voor om het bestaande complex te renoveren in plaats van het te slopen en nieuw te bouwen. Volgens het bericht over de uitreiking is daarmee ongeveer 70.000 ton aan bouwmateriaal bespaard. Het energieverbruik en de CO₂-uitstoot van het gebouw zijn met 80 procent verminderd.

In het ontwerp zijn groene daken, tuinen en voorzieningen voor duurzaam vervoer opgenomen, die groene mobiliteit en biodiversiteit moeten stimuleren. Ook de karakteristieke ronde toren van het complex, de zogeheten Satelliet, kreeg een nieuwe rol binnen het project. Volgens de sprekers op het seminar ging dat niet zonder uitdagingen.

Opvallend is de aanbestedingsaanpak. In plaats van een traditioneel Programma van Eisen, waarin de opdrachtgever tot in detail voorschrijft wat er moet komen, werkte DNB met een Programma van Prestaties. Daarin worden de gewenste prestaties vastgelegd, zoals energiegebruik en gebruikerscomfort, en krijgen ontwerpers en bouwers meer ruimte om zelf oplossingen te bedenken. Zo’n prestatiegerichte uitvraag wordt vaker toegepast bij complexe renovaties, omdat de bestaande constructie en installaties lang niet altijd passen in een vooraf dichtgetimmerd eisenpakket. Het verschuift ook een deel van de verantwoordelijkheid voor het behalen van de afgesproken prestaties naar de uitvoerende partijen.

Score van 92,47 procent

Uit de projectpagina van BREEAM-NL blijkt dat de renovatie bij de definitieve beoordeling een score van 92,47 procent haalde. Het opleveringscertificaat is gedateerd op 2 juni 2025. Het project was in november 2021 geregistreerd en had toen al een ontwerpcertificaat ontvangen; de uiteindelijke score ligt hoger dan die van het ontwerp.

Het complex heeft volgens BREEAM-NL een bruto vloeroppervlak van 67.003 vierkante meter. Daarvan is 21.504 vierkante meter kantoorfunctie, 15.937 vierkante meter industriefunctie en 14.111 vierkante meter bijeenkomstfunctie; de rest bestaat uit specifieke functies. Woningen bevat het gebouw niet. Het ontwerpteam bestond uit Mecanoo, Pieters Bouwtechniek, DGMR en Valstar. De uitvoering lag in handen van SPIE.

Tijdens het seminar namen de algemeen directeur van DGBC en de manager ontwikkeling en beheer van DNB het BREEAM-bordje over aan de president van DNB. Het WELL-certificaat werd uitgereikt door een vertegenwoordiger van WELL. In een panelgesprek spraken onder anderen de directeur-generaal van het Rijksvastgoedbedrijf en de oprichter van het Urban Mining Institute over de lessen uit het project. In zijn toespraak stelde de DNB-president volgens de bank dat het belang van de certificering verder reikt dan dit ene gebouw: het laat volgens hem zien dat duurzaam bouwen in Nederland haalbaar, betaalbaar en indrukwekkend kan zijn.

Wat BREEAM Outstanding betekent

BREEAM is een internationaal beoordelingssysteem voor de duurzaamheid van gebouwen, dat in Nederland door de DGBC wordt beheerd als BREEAM-NL. Gebouwen worden beoordeeld op onder meer energie, materialen, water, gezondheid, ecologie, mobiliteit en management. De hoogste waardering, Outstanding, vraagt een score van minimaal 85 procent en wordt relatief weinig toegekend, zeker bij renovatieprojecten. Bij renovatie moet een bestaand gebouw met al zijn beperkingen, zoals constructie, verdiepingshoogtes en gevelopbouw, naar een prestatieniveau worden gebracht dat met nieuwbouw kan concurreren.

WELL richt zich op een ander aspect: de invloed van het gebouw op de gezondheid en het welzijn van de gebruikers, met criteria voor onder meer luchtkwaliteit, licht, akoestiek en beweging. Platinum is binnen dat systeem het hoogste niveau.

Signaal voor de kantorenmarkt

Voor eigenaren en beleggers in kantoren is het project vooral interessant vanwege de keuze voor renovatie. De discussie over de milieu-impact van sloop en nieuwbouw is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Bij nieuwbouw komt een groot deel van de CO₂-uitstoot vrij bij de productie van materialen als beton en staal, de zogeheten embodied carbon. Door bestaande constructies te behouden, blijft een groot deel van die uitstoot achterwege. De bespaarde 70.000 ton aan materiaal maakt die afweging bij DNB concreet.

Tegelijk staan veel eigenaren van oudere kantoorgebouwen voor de vraag hoe ze hun panden toekomstbestendig maken. Sinds 2023 moeten kantoren in Nederland minimaal energielabel C hebben, en de Europese regels voor de energieprestatie van gebouwen en voor duurzaamheidsrapportage zetten de lat op termijn hoger. Huurders, met name grote ondernemingen en financiële instellingen, vragen bovendien steeds vaker om aantoonbaar duurzame en gezonde werkomgevingen. Een certificaat als BREEAM of WELL wordt daardoor steeds meer een factor in de verhuurbaarheid en de waardering van kantoorvastgoed.

Wat er nu volgt

Met de definitieve certificering is de duurzaamheidsprestatie van het gerenoveerde gebouw door een onafhankelijke beoordelaar vastgesteld. Op het seminar deelden DNB en de DGBC de ervaringen uit het project, waaronder de werkwijze met een Programma van Prestaties, met andere opdrachtgevers en vakgenoten. Het Rijksvastgoedbedrijf, dat zelf een omvangrijke portefeuille rijkskantoren beheert en verduurzaamt, was via het panel bij die kennisuitwisseling betrokken.

Bron: Vastgoedjournaal · Extra bronnen: BREEAM-NL projectpagina, DNB