Kantoor Vol Afval (KaVA), het rijkskantoor op het voormalige Vliegkamp Valkenburg in Katwijk dat grotendeels uit hergebruikte bouwmaterialen bestaat, blijkt een onverwacht wervingsinstrument voor het Rijksvastgoedbedrijf (RVB). Sollicitanten noemen het project als inspiratiebron, meldde het RVB op 14 januari 2026. Ook architecten, opdrachtgevers, scholen en marktpartijen weten het gebouw te vinden: sinds de oplevering zijn er meer dan 1.000 bezoekers geweest en er komen wekelijks nieuwe aanvragen voor rondleidingen binnen.

Een oud Defensiekantoor als proeftuin

Het RVB heeft in Katwijk een verouderd kantoorgebouw van Defensie omgebouwd tot een modern kantoor. Het bijzondere is de mate van hergebruik: slechts ongeveer 10 procent van de toegepaste materialen is nieuw. Het idee ontstond in 2019, in 2020 volgden de eerste interne gesprekken en in 2024 werd het gebouw opgeleverd. Aanbesteding, ontwerp en uitvoering vonden daarmee binnen vier jaar plaats. Volgens het RVB toont dat aan dat een aanpak met veel hergebruik geen uitzonderlijk lange doorlooptijd hoeft te hebben.

Het hergebruik beperkt zich niet tot een paar zichtbare onderdelen. Het RVB noemt de constructie en de gevel, de vloerafwerking met een eigen tapijtontwerp, houten systeemplafonds, verlichting en klimaatsystemen. Het project werkte productgericht: per product werd bekeken of hergebruik mogelijk was, bijvoorbeeld bij plafonds, binnenwanden, ramen en onderdelen van installaties.

Eerder maakte het RVB bekend waar een deel van die materialen vandaan kwam. De betonstructuur, de baksteen en de keramische vloertegels zijn overblijfselen van het oude cellenkantoor zelf, terwijl wand- en plafondsystemen, verlichting, klimaatplafonds en luchtbehandelingskasten uit het voormalige hoofdkantoor van ABN AMRO in Amsterdam komen. Vergeleken met een renovatie met nieuwe materialen zou de CO2-uitstoot zo’n 39 procent lager uitvallen. Het gebouw werd in juni 2024 officieel geopend en wordt grotendeels gebruikt door Unmanned Valley, een fieldlab voor jonge dronebedrijven.

Enthousiasme op de bouwplaats en daarbuiten

Jille Koop, coördinerend adviseur duurzaamheid bij het RVB, vertelt dat bezoekers vaak verrast zijn door hoe ver het hergebruik is doorgevoerd. Volgens hem laat KaVA zien welke impact hergebruik kan hebben, juist binnen een regulier rijksproject en niet als experiment aan de zijlijn. Het project maakte volgens Koop enthousiasme los bij collega’s en ook op de bouwplaats: de uitvoerder van de aannemer zou het de leukste bouwplaats van zijn loopbaan hebben genoemd.

Koop benadrukt ook dat hergebruik en hoge kwaliteit goed samengaan. De toegepaste producten zijn zowel esthetisch als functioneel hoogwaardig. Juryleden van verschillende prijzen noemden het gebouw als positief voorbeeld binnen de duurzame bouw.

Prijzen en een Europese nominatie

Sinds de oplevering heeft KaVA meerdere prijzen en nominaties ontvangen. In juni 2025 won het gebouw de publieksprijs bij de verkiezing van het Beste Gebouw van het Jaar 2025. KaVA is ook genomineerd voor de EU Mies van der Rohe Award, de Europese prijs voor hedendaagse architectuur. Volgens Koop helpt die erkenning om de opgedane kennis te blijven delen, wat vanaf het begin een doel van het project was. Marktpartijen verwijzen expliciet naar KaVA en willen een vergelijkbare aanpak toepassen in hun eigen projecten.

Van uitzondering naar standaard

Het RVB wil dat de lessen uit Katwijk niet bij één gebouw blijven. Werken met een overzicht van materiaalstromen en eisen aan hergebruik zijn opgenomen in de Routekaart verduurzamen, die het RVB in 2023 invoerde. Die routekaart moet ertoe leiden dat het rijksvastgoed in 2050 circulair, biobased, natuurinclusief, klimaatadaptief, CO2-neutraal en fossielvrij is.

Daarnaast komen hergebruikte installaties uit KaVA terug in nieuwe opdrachten van het RVB, en is de kennis verwerkt in de Rijksbouwgids, het document met de eisen waaraan rijksvastgoed moet voldoen. Koop omschrijft die gids als de plek waar gestandaardiseerde eisen terechtkomen. Daarmee kan wat in Katwijk als pilot begon, doorwerken in de manier waarop het Rijk zijn gebouwen ontwerpt, bouwt en renoveert.

Hergebruik als weerbaarheid

Koop ziet KaVA uitdrukkelijk als meer dan een visitekaartje. Nu de betaalbaarheid, beschikbaarheid en kwaliteit van nieuwe bouwmaterialen onder druk staan, draagt hergebruik volgens hem bij aan weerbaarheid. De aanpak past ook binnen de afspraken van het klimaatakkoord van Parijs. Voor het RVB betekent dat dat gebouwen in 2050 energieneutraal in gebruik moeten zijn en dat de CO2-uitstoot tijdens de bouw zoveel mogelijk wordt teruggedrongen. Juist bij renovaties, waar de bestaande draagconstructie blijft staan, valt met hergebruik van afbouw en installaties veel van die uitstoot te voorkomen.

Wat betekent dit voor de sector?

Voor de kantorenmarkt en de bouwsector is KaVA een praktijkvoorbeeld dat laat zien dat circulair renoveren op schaal haalbaar is binnen een normale aanbesteding en planning. Dat het project nu ook talent aantrekt, onderstreept dat duurzaamheid een factor is geworden in de concurrentie om technisch en vastgoedpersoneel, een markt die al jaren krap is. Voor opdrachtgevers en beleggers die vergelijkbare stappen overwegen, is vooral de verankering in de Rijksbouwgids relevant: wie voor het Rijk werkt, zal de eisen rond materiaalstromen en hergebruik steeds vaker in aanbestedingen terugzien.

Het RVB besteedt in zijn videoserie De techniek achter het Rijksvastgoed ook een aflevering aan KaVA.

Bron: Rijksvastgoedbedrijf – Kantoor Vol Afval inspireert sollicitanten · Rijksvastgoedbedrijf – Kantoor Vol Afval wint publieksprijs Beste Gebouw van het Jaar 2025 (6-6-2025)