Architect Marianne Loof wordt per 1 januari 2027 voorzitter van de Koninklijke Bond van Nederlandse Architectenbureaus (BNA). De ledenraad van de brancheorganisatie benoemde de medeoprichter van LEVS architecten op donderdag 8 oktober. Loof volgt Jeroen de Willigen op, die eerder dit jaar werd benoemd tot stadsbouwmeester van Antwerpen.

De benoeming geldt voor twee jaar. Vanaf januari 2029 kan Loof eenmalig worden herbenoemd voor een tweede termijn van twee jaar. Het bestuur van de BNA gaf de ledenraad unaniem een positief advies over haar voordracht.

Ervaren in architectuur en ruimtelijke kwaliteit

Loof is een bekende naam in de wereld van architectuur en stedelijke kwaliteit. Ze richtte in Amsterdam LEVS architecten op, een bureau dat vijf partners telt. Daarnaast vervulde zij een reeks publieke en bestuurlijke rollen.

Van 2022 tot en met 2025 was ze spoorbouwmeester, de onafhankelijke adviseur die toeziet op de architectonische en ruimtelijke kwaliteit van stations en spoorinfrastructuur. In die functie was zij betrokken bij de kwaliteitsteams voor onder meer Zuidasdok in Amsterdam, het MIRT-onderzoek naar de Oude Lijn tussen Leiden en Dordrecht, de Multi Modale Knoop in Eindhoven en de Spoorzone in Groningen. Dat zijn stuk voor stuk projecten waarin infrastructuur, vastgoed en gebiedsontwikkeling samenkomen.

Eerder was Loof voorzitter van de Welstands- en Monumentencommissie van Den Haag (2020-2022), van het bestuur van architectuurcentrum ARCAM in Amsterdam (2018-2022) en van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit Amsterdam (2011-2017). De BNA kent zij ook van binnenuit: van 2012 tot 2017 zat ze in het bestuur van de vereniging.

Selectie via een adviescommissie

De voordracht kwam tot stand via een adviescommissie die werkte op basis van een profiel dat de ledenraad vooraf had vastgesteld. In de commissie zaten directeur Anne Schroën, de bestuursleden Tim Vermeend en Rik Martens en de ledenraadsleden Theo Hauben en Eefje Rikhof. Bestuurssecretaris Klaartje Bult ondersteunde de commissie zonder stemrecht.

Prioriteiten: zichtbaarheid en saamhorigheid

Loof wil zich als voorzitter inzetten om de waarde van architecten beter zichtbaar te maken bij overheden, opdrachtgevers en andere partners in de bouwketen, en om duidelijk te maken welke rol architecten in die keten spelen. Daarnaast wil ze de onderlinge verbondenheid binnen de beroepsgroep versterken. Ook noemt ze meer aandacht voor de jongere generatie architecten en voor inclusiviteit in het vak als speerpunten. Volgens Loof heeft de branche een vereniging als de BNA nodig. Ze wil haar plannen uitwerken samen met de leden, het bestuur en het bureau van de BNA.

Opvolger van De Willigen

Loof neemt het stokje over van Jeroen de Willigen, die in september 2023 als interim-voorzitter aantrad en in maart 2024 definitief werd benoemd. In mei maakte de BNA bekend dat De Willigen per 1 juli 2026 stadsbouwmeester van Antwerpen zou worden. Hij kondigde toen aan uiterlijk 1 januari 2027 als voorzitter te stoppen. De Willigen is daarnaast als stedenbouwkundige verbonden aan De Zwarte Hond.

In een terugblik op zijn voorzitterschap, die de BNA op 6 oktober publiceerde, wees De Willigen op een aantal resultaten. Zo denken gemeenten als Groningen en Rotterdam mee over de manier waarop architecten worden geselecteerd, zodat ook kleinere en jonge bureaus een kans krijgen. Partijen uit de bouwketen, onder wie Aedes, VNO en Bouwend Nederland, voeren met de BNA gesprekken over goed opdrachtgeverschap. Als mijlpaal noemde hij de algemeenverbindendverklaring van de cao voor architectenbureaus in 2025. Het thema architectenselectie blijft ook na zijn vertrek op de agenda: de BNA publiceerde op 6 oktober een Handreiking Architectenselecties 2026.

Branche met volle orderboeken

Loof treedt aan in een periode waarin het de architectenbureaus economisch goed gaat. Uit de conjunctuurmeting van de BNA van dit voorjaar bleek dat de gemiddelde werkvoorraad was opgelopen tot zes maanden, het hoogste niveau sinds 2008. In het najaar van 2025 was dat nog 4,9 maanden. Negen op de tien bureaus beoordeelden de situatie als voldoende tot (zeer) goed, terwijl in 2023 nog 37 procent de situatie als (zeer) slecht omschreef.

Tegelijk meldde 60 procent van de bureaus belemmeringen in de productie. Trage vergunningsprocedures waren daarbij de belangrijkste oorzaak, gevolgd door stagnatie bij ontwikkelaars. Voor vastgoedpartijen en gebiedsontwikkelaars is dat een herkenbaar beeld: de vraag naar woningen en vernieuwing van de gebouwde omgeving is groot, maar procedures en financiële haalbaarheid remmen de uitvoering.

Als brancheorganisatie van de architectenbureaus is de BNA een belangrijke gesprekspartner voor overheden en marktpartijen bij thema’s als aanbestedingen, opdrachtgeverschap en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen.

Wat volgt

Loof begint op 1 januari 2027; De Willigen neemt volgens de BNA begin januari afscheid. Vanaf dat moment zal Loof haar prioriteiten in samenspraak met bestuur, bureau en leden verder uitwerken. Met haar achtergrond in grote infrastructuur- en gebiedsprojecten ligt het voor de hand dat de relatie tussen architectuur, publieke opdrachtgevers en de vastgoedketen een belangrijk thema in haar voorzitterschap wordt.

Bron: BNA – Marianne Loof benoemd tot voorzitter BNA. Extra bronnen: BNA – terugblik De Willigen, BNA – benoeming De Willigen, BNA – conjunctuurmeting voorjaar 2026.