Ontwikkelaar DC Vastgoed overweegt een schadeclaim tegen de gemeente Wijdemeren, nu die het plan voor 560 woningen in het gebied Ter Sype bij Loosdrecht heeft geschrapt. Volgens de ontwikkelaar kan de samenwerking niet zomaar worden beëindigd en is naast vliegveld Hilversum nog altijd ruimte voor een kleiner plan van ongeveer 200 woningen. Dat meldde PropertyNL op 23 oktober op basis van een brief die DC Vastgoed aan het college van burgemeester en wethouders stuurde.
Een samenwerking van ruim twintig jaar
De breuk is opvallend omdat beide partijen al lang samen optrekken. DC Vastgoed werkt sinds 2001 met de gemeente aan de ontwikkeling van Ter Sype, een locatie bij Loosdrecht vlak naast het vliegveld. Volgens de ontwikkelaar is de samenwerking in 2012 en in 2019 opnieuw bevestigd. In 2022 stelde de gemeenteraad bovendien kaders vast, die voor de ontwikkelaar het vertrekpunt vormden. Op basis daarvan liet DC Vastgoed onderzoeken uitvoeren en werkte het de plannen verder uit.
Door aangepaste regels onder de Omgevingswet zag DC Vastgoed vervolgens ruimte voor 560 woningen.
Strengere veiligheidsnormen rond het vliegveld
In mei trok de gemeente echter een streep door het plan. De aanleiding is een aanscherping van de veiligheidsnormen rond het naastgelegen vliegveld Hilversum. Bij het aantal vliegbewegingen waarvan de gemeente uitgaat, zouden te veel vliegtuigen in de buurt van de beoogde woonwijk opstijgen en landen. Wijdemeren gaat daarbij uit van 76.000 vliegbewegingen.
Juist dat uitgangspunt bestrijdt DC Vastgoed. In de brief wijst de ontwikkelaar erop dat het CBS voor 2025 39.210 vliegtuigbewegingen registreerde, iets meer dan de helft van het aantal waarop het luchthavenbesluit is gebaseerd. Volgens de ontwikkelaar is daarmee niet de vraag óf er gebouwd kan worden, maar hoeveel woningen er mogelijk zijn en wat er nodig is om dat aantal te behouden of te vergroten.
DC Vastgoed vindt dat Wijdemeren bij de provincie Noord-Holland moet aandringen op aanpassing van de uitgangspunten, zodat de berekeningen beter aansluiten bij het werkelijke gebruik van het vliegveld.
Inspanningsplicht en contractuele afspraken
De kern van het conflict is juridisch. De gemeente stelt zich op het standpunt dat de samenwerkingsovereenkomsten zijn uitgewerkt en ten einde zijn gekomen. DC Vastgoed ziet dat anders. Volgens de ontwikkelaar zijn de overeenkomsten voor onbepaalde tijd gesloten en kunnen ze niet eenzijdig worden opgezegd. De gemeente zou zich contractueel hebben verplicht zich in te spannen om woningbouw op de locatie mogelijk te maken. Door het plan te schrappen zonder grondig te onderzoeken hoeveel woningen wél passen, schendt de gemeente volgens DC Vastgoed die verplichtingen en handelt ze bovendien in strijd met de algemene beginselen van behoorlijk bestuur.
Een claimbedrag noemt DC Vastgoed niet. Wel eist het bedrijf dat het college weer om tafel gaat om te praten over een mogelijke voortgang van het project. Volgens de ontwikkelaar bevatten de afspraken geen minimumaantal woningen, wel een maximum van 600.
Ruimte voor zo’n 200 woningen
De ontwikkelaar stelt dat zelfs bij het theoretische maximum van 76.000 vliegbewegingen nog woningbouw mogelijk is. Daarbij beroept DC Vastgoed zich op onderzoek van Adecs Airinfra, dat de gemeente zelf liet uitvoeren. Daaruit zou volgens de ontwikkelaar blijken dat er plek is voor ongeveer 200 woningen. In de brief schetst het bedrijf enkele oplossingsrichtingen: rekenen met een realistischer aantal vliegbewegingen, afspraken over het gebruik van de belangrijkste start- en landingsbaan en de aanleg van twee halfverharde banen om de gevolgen voor Ter Sype te beperken. DC Vastgoed vindt dat de gemeente deze opties moet onderzoeken voordat ze definitief afscheid neemt van het project.
Bredere betekenis voor gebiedsontwikkeling
De zaak illustreert een spanning die in veel gemeenten speelt. Het Rijk en de provincies vragen gemeenten om de woningbouw te versnellen, terwijl milieu- en veiligheidsnormen, zoals die rond luchthavens, geluid, externe veiligheid en netcapaciteit, de beschikbare ruimte beperken. Voor ontwikkelaars die al jaren in een locatie investeren, is de vraag wat een samenwerkingsovereenkomst met een gemeente waard is als de publiekrechtelijke randvoorwaarden onderweg veranderen.
In de praktijk bevatten zulke overeenkomsten doorgaans een inspanningsverplichting en geen resultaatsverplichting: een gemeente kan niet vooraf garanderen dat een bestemmingswijziging of omgevingsvergunning er komt, omdat ze haar publiekrechtelijke bevoegdheden niet mag wegcontracteren. Dat maakt de toets of een gemeente zich voldoende heeft ingespannen en of ze de belangen van haar contractpartner zorgvuldig heeft meegewogen, tot het vermoedelijke strijdpunt als DC Vastgoed werkelijk een procedure start.
Ook voor de woningbouwopgave van Wijdemeren zelf maakt de uitkomst verschil. Een plan van circa 200 woningen is ruim een derde van de 560 woningen die DC Vastgoed voor ogen had, en een derde van het afgesproken maximum van 600 (berekening van de redactie).
Hoe nu verder
De komende tijd moet blijken of het college ingaat op de uitnodiging van DC Vastgoed om het overleg te hervatten, en of de gemeente de door haarzelf bestelde berekeningen van Adecs Airinfra aanleiding vindt om een kleiner woningbouwplan te onderzoeken. Volgens PropertyNL maakt het standpunt van de gemeente dat de overeenkomsten zijn geëindigd een snelle hervatting van het overleg niet waarschijnlijk. Blijft het college bij zijn standpunt dat de samenwerking is beëindigd, dan kan het geschil uitmonden in een juridische procedure over schadevergoeding.
Bron: PropertyNL
