Booking.com mag zijn medewerkers in Nederland verplichten om minimaal 40 procent van hun werktijd op kantoor door te brengen. De kantonrechter in Amsterdam gaf het reisplatform op woensdag 28 oktober vervangende toestemming voor het nieuwe aanwezigheidsbeleid, nadat de ondernemingsraad die toestemming had geweigerd. Voor de campus naast Amsterdam Centraal betekent dat vooral een capaciteitsvraag: Booking moet zorgen dat er voor iedereen een werkplek is.

Van aanmoediging naar verplichting

Sinds 1 juli 2023 vraagt Booking zijn personeel om ten minste 40 procent van de werktijd op kantoor te zijn, maar alleen als aanmoediging. Volgens de beschikking volgde in de periode van het derde kwartaal van 2024 tot en met het derde kwartaal van 2025 slechts 27 procent van de medewerkers die aanbeveling op. Het bedrijf concludeerde daaruit dat vrijwilligheid niet werkt en legde op 10 april 2026 een voorgenomen beleid aan de ondernemingsraad voor.

Dat beleid bevat meer dan alleen het percentage. Er komt een vaste wekelijkse teamdag op kantoor, de aanwezigheid wordt per maand berekend en er is een hardheidsclausule voor medewerkers met aantoonbare persoonlijke omstandigheden. Langdurig afwezigen, bijvoorbeeld wegens langdurig ziekteverlof of ouderschapsverlof, vallen erbuiten. Aanvankelijk mikte Booking op een verplichte aanwezigheid van 50 tot 60 procent; dat is in de loop van het overleg teruggebracht naar 40 procent. Daarnaast geldt een overgangsperiode van zes maanden waarin het beleid nog niet wordt gehandhaafd.

De ondernemingsraad weigerde op 22 mei 2026 in te stemmen. Booking beëindigde op 12 juni het medezeggenschapstraject, waarna de OR op 16 juni de nietigheid inriep. De zaak werd op 6 oktober mondeling behandeld.

Wat de ondernemingsraad aanvoerde

De OR vond de doelen van het beleid te vaag en de noodzaak niet aangetoond. Minder vergaande alternatieven zouden niet serieus zijn onderzocht en de nadelen voor werknemers zouden zwaarder wegen dan de voordelen voor het bedrijf. De raad onderbouwde dat met een enquête uit april 2026 onder 2.857 respondenten. Daarin gaf 87,1 procent aan tevreden te zijn met de bestaande regeling. Van de ondervraagden reist 63 procent met het openbaar vervoer en woont 55,9 procent meer dan 11 kilometer van kantoor. Ruim een derde (37 procent) verwacht negatieve gevolgen voor zorgtaken, 13,7 procent voor de eigen gezondheid.

De OR wees ook op een tekort aan werkplekken op drukke dagen. Daarnaast had de raad bezwaar tegen de controle op aanwezigheid, omdat die tot een onevenredige verwerking van persoonsgegevens zou leiden.

Rechter: redelijk middel voor samenwerking

De kantonrechter oordeelde dat de OR in redelijkheid geen toestemming kon weigeren. Het argument van Booking dat collega’s elkaar fysiek moeten kunnen ontmoeten, zeker binnen teams, en dat dit verbinding, opleiding en samenwerking bevordert, vond de rechter overtuigend. Dat het vrijwillige regime weinig had opgeleverd, woog daarbij mee. De rechter wees verder op de beleidsvrijheid van de werkgever en op diens instructierecht, dat werknemers in beginsel moeten volgen.

Volgens de rechtbank heeft Booking voldoende rekening gehouden met de nadelen voor individuele medewerkers, onder meer door de overgangsperiode, het loslaten van het oorspronkelijke percentage van 50 tot 60 procent en de hardheidsclausule.

Over de aanwezigheidscontrole plaatste de rechter wel een kanttekening. Die moet proportioneel blijven, bijvoorbeeld via functioneringsgesprekken, overlegverslagen of systeemgegevens. Booking gaat met de OR na of inzage door leidinggevenden in pasgegevens zelf instemmingsplichtig is. Tot dat is opgehelderd, mogen de pasgegevens niet worden gedeeld met de meer dan duizend leidinggevenden. Het beleid zelf kan wel worden ingevoerd; de beschikking is uitvoerbaar bij voorraad.

De campus als capaciteitsvraag

Voor wie naar de vastgoedkant kijkt, is vooral interessant wat de beschikking over het gebouw zegt. Booking zit sinds 2023 in een op maat gebouwde campus naast Amsterdam Centraal, waar meer dan 6.000 medewerkers met ruim honderd nationaliteiten werken. Het gebouw telt volgens de beschikking ruim 7.000 zitplaatsen, waarvan 3.200 achter een bureau. Daarnaast zijn er drie restaurants met samen zo’n 1.600 zitplaatsen, en een uitbreiding met 350 plaatsen is voorzien.

Die verhouding laat zien waarom de werkplekvraag in de procedure zo’n rol speelde. Met ruim 6.000 medewerkers en 3.200 bureaus kan niet iedereen tegelijk aan een vaste werkplek zitten. De kantonrechter vindt daarom een goede spreiding over de week nodig. Teamoverleggen moeten bijvoorbeeld niet allemaal op dinsdag en donderdag worden gepland. Booking heeft volgens de beschikking de plicht om waar nodig extra concentratieplekken te creëren of het aantal werkplekken uit te breiden.

Het bedrijf noemde zelf al maatregelen voor dagen met meer dan 3.600 aanwezigen: extra concentratieplekken, meer stoelen in de restaurants en kleinere vergaderruimtes. De rechter oordeelde dat spanning op piekdagen er niet aan in de weg staat dat Booking 40 procent aanwezigheid vraagt.

Signaal voor de kantorenmarkt

De uitspraak past in een bredere beweging van grote werkgevers die hun personeel terug naar kantoor halen. Medio oktober meldde PropertyNL nog dat Maersk zijn kantoor in de Rotterdamse Willemswerf uitbreidt, kort nadat de rederij had aangekondigd het thuiswerken voor kantoorpersoneel in Rotterdam af te schaffen. Bij Booking ligt de lat lager: twee van de vijf werkdagen. Maar het gaat om een grote kantoorgebruiker met ruim 6.000 medewerkers op één Amsterdamse campus, en de werkgever is nu door de rechter in het gelijk gesteld.

Juridisch is de procedure een gangbare route. Weigert een ondernemingsraad instemming met een instemmingsplichtig besluit, dan kan de ondernemer op grond van de Wet op de ondernemingsraden de kantonrechter om vervangende toestemming vragen. Die wordt alleen gegeven als de weigering onredelijk is, of als zwaarwegende bedrijfsbelangen het besluit vereisen. Hier volgde de rechter de eerste grond.

Voor gebruikers en verhuurders van kantoorruimte is de praktische les dat een strengere aanwezigheidsnorm direct doorwerkt in het ruimtegebruik. Een organisatie die meer mensen op vaste dagen naar kantoor haalt, krijgt te maken met piekbezetting, de verdeling van teamdagen en de vraag of de huidige vierkante meters volstaan.

Wat nu volgt

Booking kan het beleid invoeren. Door de overgangsperiode van zes maanden wordt de norm nog niet direct gehandhaafd. Intussen moeten Booking en de OR nog vaststellen of het gebruik van pasgegevens om aanwezigheid te controleren apart instemming vereist. De beschikking zegt niet of de OR in hoger beroep gaat.

Bron: Rechtspraak.nl – Rechtbank stelt Booking.com in het gelijk over thuiswerkbeleid (28-10-2026); uitspraak ECLI:NL:RBAMS:2026:10590; Vastgoedjournaal; PropertyNL – Maersk kiest na thuiswerkstop voor meer kantoorruimte