Peek & Cloppenburg verlaat begin 2027 zijn warenhuis aan de Dam in Amsterdam. Na de sluiting, gepland voor eind februari 2027, houdt de modeketen die ooit rond de zestig Nederlandse vestigingen had nog maar drie winkels in Nederland over. Het monumentale pand, eigendom van de eigen vastgoedtak P & C Vastgoed, wordt volgens berichtgeving van het AD herontwikkeld en opgedeeld in kleinere winkelunits.

Afscheid na 110 jaar op de Dam

Het vertrek markeert het einde van ruim een eeuw aanwezigheid op een van de meest prominente winkellocaties van het land. Volgens PropertyNL sluit de vestiging eind februari 2027. Het bedrijf noemt de toekomstplannen voor het gebouw als een van de redenen; dat het pand wordt herontwikkeld en opgesplitst, meldde eerder het AD. Daarnaast zou het monumentale pand niet langer voldoen aan de technische eisen die een hedendaags warenhuis stelt en zou het relatief weinig bezoekers uit de stad zelf trekken. Peek & Cloppenburg spreekt van een zorgvuldige afweging en heeft laten weten medewerkers van de Amsterdamse vestiging waar mogelijk elders binnen de organisatie te willen plaatsen. Hoeveel mensen nog in Nederland voor de keten werken, is niet bekendgemaakt.

Opvallend is dat het bedrijf juist in Nederland is begonnen. De kooplieden Johann Theodor Peek en Heinrich Cloppenburg, beiden van Duitse afkomst, richtten de onderneming in 1869 op in Rotterdam. Het zwaartepunt van de groep ligt nu in Duitsland en elders in Europa.

Een rijksmonument aan de zuidzijde van de Dam

Het gebouw zelf is een beeldbepalend stuk Amsterdamse binnenstad. Volgens het Monumentenregister van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed staat het complex op de hoek van de Dam, het Rokin en de Kromelleboogsteeg (Dam 20, Rokin 6 en Kromelleboogsteeg 2) en werd het tussen 1914 en 1917 gebouwd in opdracht van de directie van Peek & Cloppenburg. Architect was A.J. Joling, het beeldhouwwerk is van Kees Smout. Het pand is opgetrokken uit muschelkalksteen en telt een begane grond en vier verdiepingen onder een schilddak.

De Rijksdienst beschermt het gebouw om drie redenen: als uitdrukking van de zogeheten cityvorming in de Amsterdamse binnenstad in de eerste decennia van de twintigste eeuw, om de esthetische kwaliteit van het ontwerp en om zijn stedenbouwkundige rol als afsluiting van de zuidzijde van de Dam. Het register noemt onder meer de risalieten aan de Dam- en Rokinzijde, een rozetvenster in de Damgevel en een trappenhuis dat deels nog in originele staat is.

Die status bepaalt in belangrijke mate de speelruimte bij de herontwikkeling. Bij een rijksmonument is voor ingrepen in de beschermde onderdelen een omgevingsvergunning nodig, waarbij de monumentale waarden worden gewogen. Het opdelen van een warenhuis in kleinere winkelruimtes vraagt doorgaans om nieuwe ontsluitingen, aangepaste installaties en brandcompartimentering; hoe dat in dit geval wordt ingevuld, is nog niet bekend.

Herstructurering van de Düsseldorfer groep

De sluiting staat niet op zichzelf. Er bestaan sinds 1911 twee volledig onafhankelijke ondernemingen onder de naam Peek & Cloppenburg: een groep met het hoofdkantoor in Düsseldorf en een afzonderlijke groep in Hamburg. De Nederlandse winkels horen bij de Düsseldorfer organisatie, die opereert binnen de Zwitserse holding JC Switzerland Holding AG. Daaronder vallen ook modeketen Anson’s en het Deense warenhuisconcern Magasin du Nord. De groep telt volgens PropertyNL ruim 170 winkels in zeventien Europese landen en ongeveer 16.000 medewerkers, met Duitsland, Oostenrijk, België, Zwitserland en diverse landen in Centraal- en Oost-Europa als belangrijkste markten.

De Duitse tak vroeg in maart 2023 in Düsseldorf uitstel van betaling aan, meldde de NOS destijds. Het bedrijf wilde tijd winnen voor onderhandelingen met schuldeisers en een al ingezette reorganisatie versnellen. Als oorzaken werden de verliezen in de coronajaren, tegenvallende kledingverkopen, hogere productiekosten, leveringsproblemen, de gestegen rente en de oorlog in Oekraïne genoemd. De Nederlandse tak vroeg toen vooralsnog geen uitstel van betaling aan en de winkels in Nederland bleven open.

In de jaren daarna werd het Nederlandse netwerk verder ingekrompen. Zo ging de in 2022 geopende megastore in Almere in 2025 alweer dicht vanwege tegenvallende resultaten.

Wat overblijft: Rotterdam, Den Haag en Leidschendam

Na het vertrek uit Amsterdam heeft Peek & Cloppenburg in Nederland nog drie winkels: aan de Hoogstraat in Rotterdam, aan de Wagenstraat in Den Haag en in Westfield Mall of the Netherlands in Leidschendam. Het Nederlandse hoofdkantoor is gevestigd in Den Haag.

Daarmee concentreert de keten zich op twee Zuid-Hollandse binnensteden en een groot regionaal winkelcentrum. Voor een warenhuisformule die het van grote vloeroppervlakken moet hebben, is dat een forse inkrimping ten opzichte van de circa zestig vestigingen die de keten ooit in Nederland telde.

Betekenis voor de winkelmarkt en de Dam

Voor de vastgoedmarkt is vooral de herbestemming van het Damgebouw interessant. Grote warenhuizen op toplocaties zijn de afgelopen jaren steeds vaker opgesplitst in kleinere units, omdat de vraag naar vloeroppervlakken van duizenden vierkante meters op één adres is afgenomen terwijl merken wel blijven zoeken naar zichtbare plekken in de drukste winkelgebieden. Dat P & C Vastgoed eigenaar is, betekent dat de herontwikkeling niet afhangt van een externe verhuurder: het concern kan zelf bepalen hoe het pand na de sluiting wordt ingedeeld en verhuurd.

Tegelijk is de locatie bijzonder. De Dam en het aangrenzende Rokin en de Kalverstraat behoren tot de drukst bezochte winkelgebieden van Nederland, maar een groot deel van het publiek bestaat uit toeristen en dagjesmensen. Het argument dat het pand weinig lokale klanten trekt, sluit aan bij dat beeld.

Wat nu volgt

De vestiging aan de Dam blijft open tot eind februari 2027. Over de precieze invulling van de herontwikkeling, het aantal nieuwe winkelunits, de planning en eventuele nieuwe huurders is nog niets naar buiten gebracht. Omdat het om een rijksmonument gaat, zullen de plannen langs de gemeentelijke vergunningverlening en de monumentenzorg moeten.

Bron: PropertyNL · Extra bronnen: Rijksmonumentenregister nr. 518421, NOS (3 maart 2023)