Leden van ontwikkelaarsvereniging NEPROM hebben op dinsdag 25 maart een bezoek gebracht aan De Tafelberg in Amsterdam-Zuidoost. De nieuwste editie van de netwerkreeks NEPROM Connect stond in het teken van duurzame vernieuwing, met transformatie en modulaire bouw als centrale thema’s. Het woonproject, waar een voormalige justitiële jeugdinrichting is omgevormd tot een gedeeld wooncomplex voor jongeren, diende als praktijkvoorbeeld van hoe hergebruik van een bestaand gebouw en industriële bouw elkaar kunnen versterken.

Presentaties van ontwikkelaar, renovatiebedrijf en modulebouwer

Tijdens de bijeenkomst gaven drie bij het project betrokken partijen een toelichting: Alliantie Ontwikkeling, VORM en Daiwa House Modular Europe. Zij gingen in op de manier waarop transformatie en modulaire bouw kunnen bijdragen aan duurzame stedelijke ontwikkeling. Volgens NEPROM laat De Tafelberg zien dat het hergebruiken van de draagstructuur van een voormalig gebouw, gecombineerd met modulaire bouwtechnieken, kan leiden tot een efficiënter bouwproces met een beperkte ecologische voetafdruk.

Na de presentaties kregen de deelnemers een rondleiding door het gebouw. De middag werd afgesloten met een borrel, waar ruimte was om te netwerken en ervaringen uit te wisselen met vakgenoten. NEPROM sprak achteraf van een geslaagde editie en riep leden op zich aan te melden voor de mailinglijst van de reeks. Leden die zelf een project hebben dat zich leent voor een volgende NEPROM Connect, kunnen zich bij de vereniging melden om hun locatie voor te dragen.

NEPROM is de vereniging van projectontwikkelaars in Nederland. Met NEPROM Connect organiseert de vereniging bijeenkomsten op projectlocaties, waarbij leden een concreet project bezoeken en de betrokken partijen hun aanpak toelichten. Het format verschilt daarmee van grotere evenementen zoals de jaarlijkse Dag van de Projectontwikkeling (DVDP), waar onder meer de NEPROM-prijs wordt uitgereikt: de schaal is kleiner en de nadruk ligt op kennisuitwisseling rond één project.

Van jeugdinrichting naar wooncomplex voor 290 jongeren

De Tafelberg ligt aan de Tafelbergweg 8 in Amstel III, het voormalige kantorengebied in Amsterdam-Zuidoost dat stap voor stap wordt omgevormd tot een gemengde stadswijk. Het complex was oorspronkelijk een gesloten jeugdinrichting. Het initiatief om er woningen van te maken kwam van jeugdzorgorganisatie Levvel en woningcorporatie de Alliantie.

Het project telt in totaal 290 studio’s. Bij de start van de werkzaamheden, in november 2023, maakten de partijen bekend dat Daiwa House Modular Europe 232 nieuwe studio’s zou realiseren, opgebouwd uit 268 modules. De overige 58 studio’s ontstonden door verbouwing van het bestaande gebouw door VORM Renovatie. De studio’s meten 22 tot 27 vierkante meter en hebben elk een eigen keukentje en een eigen badkamer met toilet; in de lobby is een gemeenschappelijke wasruimte.

De doelgroep is gemengd. Het complex is bedoeld voor studenten, jonge werkenden en jongeren die uit de jeugdzorg komen en extra ondersteuning nodig hebben. Daarnaast is er ruimte voor sociaal ondernemers die er voor langere tijd kunnen huren. NL Architects tekende voor het ontwerp. IMd raadgevend ingenieurs was verantwoordelijk voor de constructie en Van Toorenburg installatieadvies voor de installaties. Bij de start werd een boom geplant op de binnenplaats, als symbool voor de overgang van een gesloten instelling naar een open, inclusieve woonomgeving met eigen woningen en gedeelde ruimtes.

Transformatie en modulaire bouw als versneller

De keuze voor dit project als bestemming van NEPROM Connect is veelzeggend. De woningbouwopgave in Nederland is groot, terwijl stikstofregels, netcongestie, hoge bouwkosten en een tekort aan vakmensen de productie remmen. Ontwikkelaars, corporaties en overheden zoeken daarom naar manieren om sneller en goedkoper te bouwen. Transformatie van leegstaand of onderbenut vastgoed en industriële of modulaire bouw worden in dat verband vaak genoemd als kansrijke routes.

Bij transformatie wordt een bestaand gebouw een nieuwe functie gegeven. Omdat de draagconstructie behouden blijft, is er minder nieuw materiaal nodig en blijft de CO₂-uitstoot van de bouw beperkt. Modulaire bouw verplaatst een groot deel van het werk naar de fabriek. Dat verkort de bouwtijd op locatie, beperkt overlast voor de omgeving en maakt het proces beter voorspelbaar. In De Tafelberg zijn beide benaderingen op één locatie gecombineerd: het oude gebouw is verbouwd en aangevuld met modules die elders zijn gemaakt.

Het project past ook in de ontwikkeling van Amsterdam-Zuidoost. Bij de start van de bouw wees het stadsdeelbestuur erop dat er in Zuidoost tot 2040 circa 44.000 woningen gepland staan en dat Amstel III verandert van een monofunctioneel kantorengebied in een levendige woon- en werkwijk. Woningen voor jongeren en starters zijn daarbij een belangrijke doelgroep, omdat juist die groep moeilijk aan betaalbare woonruimte komt.

Kennisdeling binnen de sector

Met bijeenkomsten als deze wil NEPROM de kennis over nieuwe bouwmethoden en transformatie verspreiden onder haar leden. Door projecten ter plaatse te bekijken en de betrokken partijen aan het woord te laten, krijgen ontwikkelaars inzicht in wat in de praktijk werkt, welke knelpunten zich voordoen en hoe samenwerking tussen corporatie, ontwikkelaar, bouwer en zorgpartij kan worden ingericht.

De vereniging kondigde aan de reeks voort te zetten. Nieuwe edities van NEPROM Connect worden via de mailinglijst bekendgemaakt; aanmelden kan via het evenementenadres van NEPROM. Ook leden met een project dat zich leent voor een bezoek, worden uitgenodigd zich te melden, zodat ook andere vernieuwende ontwikkelingen in de toekomst als leslocatie kunnen dienen.

Lees ook: Sociale starterstoren Stepstone op de Zuidas wint Zuiderkerkprijs 2024 en Re-Use Awards 2024: kerk in Breda met seniorenwoningen beste transformatie.

Bron: NEPROM · Extra bron: Daiwa House Modular Europe – Transformatie gestart: 290 appartementen in De Tafelberg