Leden van NEPROM, de vereniging van projectontwikkelaars en bouwondernemers, zijn op woensdag 15 april bijeengekomen in het Kazernekwartier in Venlo. De ledenbijeenkomst vond plaats op uitnodiging van de gemeente Venlo en Blink, die samen een presentatie en rondleiding verzorgden door een gebied dat NEPROM omschrijft als een plek waar geschiedenis en gebiedsontwikkeling elkaar raken. De vereniging deed op 16 april verslag van de middag.

Limburgs welkom en verenigingsnieuws

De middag begon op z’n Limburgs, met vlaai en een welkomstwoord van wethouder Tom Verhaegh van de gemeente Venlo. Daarna praatte NEPROM-directeur Fahid Minhas de leden bij over de lopende zaken van de vereniging. Hij stond onder meer stil bij de lobby richting de Tweede Kamer, waar NEPROM drie position papers had ingediend die werden gevolgd door moties. Ook de actuele dossiers netcongestie, de duurzaamheidsvisie van de vereniging en de zogeheten doorbraaklocaties kwamen aan bod, evenals de komende activiteiten: de Dag van de Projectontwikkeling (DVDP) en een studiereis.

Na het verenigingsdeel presenteerden de gemeente en Blink de ontwikkeling van het Kazernekwartier, waarna de leden het gebied te voet verkenden. De dag werd afgesloten met een gezamenlijke maaltijd, bedoeld om informeel na te praten en ervaringen uit te wisselen. Het verslag noemt geen deelnemersaantal en geen namen van de presentatoren van gemeente en Blink. Eerder kwamen de leden onder meer bijeen op Wisselspoor in Utrecht.

Van kazerneterrein naar stadswijk

Het Kazernekwartier ligt op het terrein van de voormalige Frederik Hendrik Kazerne, dat zijn militaire functie heeft verloren. Volgens landschapsarchitectenbureau Karres en Brands, dat voor de gemeente het stedenbouwkundig plan, het beeldkwaliteitplan en het plan voor de openbare ruimte maakte, gaat het om een gebied van circa 24 hectare in de bocht van de Maas. De plek had eeuwenlang een strategische militaire en logistieke functie. In het plan wordt de oude Romeinse weg de belangrijkste ontsluiting en promenade, en wordt het Spaanse fort Sint-Michiel deels opgegraven, deels gereconstrueerd en opgenomen in de nieuwe wijk.

Het plan omvat een dicht bebouwde zone langs het spoor, waarin ook een multifunctioneel centrum met het stadion van VVV-Venlo en een leisureprogramma een plek krijgen. Op de oude vestingwallen is een open stadspark voorzien, waarvan de invulling mede is gebaseerd op ideeën van bewoners. Karres en Brands noemt het cradle-to-cradle-principe, waarmee Venlo en de regio zich al langer profileren, als leidraad voor veel onderdelen van het plan. Volgens het bureau liep het ontwerpproces van 2011 tot 2015 en is de uitvoering in 2014 gestart. Het plan kwam tot stand in ontwerpateliers met planologen, ontwerpers, verkeerskundigen en planeconomen van de gemeente en met omwonenden, en het beeldkwaliteitplan is bedoeld als toekomstig visitekaartje van Venlo.

Versnelling van de woningbouw

In 2021 besloot Venlo de woningbouw in het Kazernekwartier te versnellen. Uit het raadsvoorstel van mei dat jaar blijkt dat het college de maximale woningbouwprogrammering uit de tweede fase naar de eerste fase wilde halen. Daarmee kwamen in fase 1 tot 500 reguliere woningen en 100 studenteneenheden mogelijk. Voor de reguliere woningen gold een beoogde verdeling van 30 procent sociaal, 30 procent middelduur en 40 procent duur, waarvan ongeveer twee derde appartementen en een derde grondgebonden woningen.

Het voorstel benadrukte dat het om een versnelling ging en niet om een uitbreiding van het totale aantal woningen. Naast wonen moest in de eerste fase circa 20.000 vierkante meter bruto vloeroppervlak aan stedelijke voorzieningen worden geborgd, voor werken, onderwijs, horeca en vrije tijd. Het voormalige exercitieterrein wordt een groen park, het Exercitiepark. De gemeenteraad had in januari 2020 al de stedenbouwkundige visie en het ontwikkelprogramma voor het gebied vastgesteld. Het militaire erfgoed op het terrein wordt volgens de stukken behouden en gerestaureerd.

Waarom dit gebied relevant is voor ontwikkelaars

Het Kazernekwartier laat zien hoe een middelgrote stad buiten de Randstad een binnenstedelijke herontwikkeling aanpakt, met erfgoed, een stadion, voorzieningen en een gemengd woningbouwprogramma in één gebied. Dat sluit aan bij onderwerpen waar NEPROM zich de afgelopen weken over uitsprak. Begin april riep de vereniging gemeenten op de bestaande voorraad slimmer te benutten, en op 9 april meldde zij dat punten uit haar inbreng opvolging hadden gekregen in de Tweede Kamer. Eind maart maakte NEPROM bovendien bekend welke drie projecten in de race zijn voor de NEPROM-prijs voor locatieontwikkeling.

Ook netcongestie, door Minhas in Venlo genoemd als actueel thema, raakt dit soort gebieden direct: nieuwe wijken met woningen, voorzieningen en grote publiekstrekkers vragen om voldoende capaciteit op het stroomnet, terwijl die in veel regio’s beperkt is.

Wat er nu volgt

De volgende grote afspraak voor de vereniging is de Dag van de Projectontwikkeling, begin mei. NEPROM maakte op 2 april bekend dat minister Elanor Boekholt-O’Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening daar in gesprek gaat met NEPROM-voorzitter Ronald Huikeshoven, en begin maart al dat Francesco Wessels de keynote verzorgt. Daarnaast staat de in Venlo aangekondigde studiereis op de agenda. Voor het Kazernekwartier zelf gaat de ontwikkeling stapsgewijs verder, waarbij het beeldkwaliteitplan van Karres en Brands de geleidelijke ontwikkeling van de wijk moet sturen.

Bron: NEPROM – NEPROM-ledenbijeenkomst Kazernekwartier Venlo
Extra bronnen: Karres en Brands – Kazernekwartier Venlo · Gemeente Venlo – Raadsvoorstel versnelling woningbouwprogramma Kazerne Kwartier (mei 2021) · NEPROM – Minister Elanor Boekholt-O’Sullivan in gesprek op de DVDP · NEPROM – NEPROM-punten krijgen opvolging in de Kamer