Het Nederlands Register Vastgoed Taxateurs (NRVT) heeft op 27 oktober 2026 de eerste Staat van de Taxatiesector gepresenteerd. Het register brengt de publicatie uit bij zijn tienjarig bestaan. Het rapport blikt terug op tien jaar professionalisering van het vak en kijkt vooruit. Kunstmatige intelligentie, digitalisering, duurzaamheid en vergrijzing gaan volgens NRVT de komende jaren het werk van de taxateur en het toezicht daarop bepalen.

Rapportage uit het convenant met het Rijk

De Staat van de Taxatiesector komt voort uit het convenant over de versteviging van de onafhankelijkheid van NRVT. Dat sloot het register in 2025 met de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Een van de afspraken daarin is dat NRVT periodiek over de sector rapporteert. Volgens PropertyNL gaat het om een tweejaarlijkse uitgave. Minister Elanor Boekholt-O’Sullivan schreef het voorwoord.

Het eerste exemplaar ging tijdens een jubileumbijeenkomst naar Pieter de Jonge. Hij is plaatsvervangend directeur Wonen en hoofd Koop en Kapitaalmarkt bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De publicatie is sinds 27 oktober digitaal beschikbaar via de website van NRVT. Register-Taxateurs en gezellen krijgen medio november een gedrukt exemplaar. Naast analyses van het register bevat het rapport bijdragen van vertegenwoordigers uit de hele vastgoedsector.

NRVT werd in 2016 opgericht als onafhankelijk register voor vastgoedtaxateurs. Sindsdien zijn de kwaliteitseisen volgens het rapport aangescherpt en zijn toezicht en tuchtrecht verder ontwikkeld. Ook opleidingen en permanente educatie zijn versterkt. Voorzitter Mario Cosman stelt dat de sector in tien jaar grote stappen heeft gezet in kwaliteit, professionaliteit en onafhankelijkheid. Het rapport laat volgens hem zien wat die inspanningen hebben opgeleverd en welke vraagstukken nog aandacht vragen.

Taxaties liggen dichter bij de koopsom

Het meest concrete resultaat gaat over woningtaxaties. NRVT analyseerde ruim 1,1 miljoen gevalideerde taxatierapporten en publiceerde dat onderzoek op 8 oktober al apart. De uitkomsten zijn vergeleken met eerder onderzoek van De Nederlandsche Bank (DNB) over de periode 2012 tot en met 2017. In die DNB-periode kwam ongeveer 95 procent van de taxaties uit op of boven de koopsom. In 2025 was dat aandeel gedaald tot 61,3 procent. De gemiddelde afwijking van de taxatiewaarde ten opzichte van de koopsom slonk van circa +2,9 procent naar ongeveer -0,3 procent in de periode 2019-2025.

Daarmee lijkt een belangrijk kritiekpunt uit het vorige decennium grotendeels opgelost. Destijds kwam de taxatiewaarde in de overgrote meerderheid van de gevallen uit op of boven de koopprijs, wat vragen opriep over de onafhankelijkheid van taxaties. NRVT tekent daarbij aan dat een marktwaarde altijd een professionele inschatting op een bepaald moment blijft. Een transactieprijs is het resultaat van onderhandelingen tussen koper en verkoper.

Toezicht in cijfers

Het rapport geeft ook inzicht in het toezicht en het tuchtrecht. In de jaren 2020 tot en met 2025 deed de tuchtrechter in eerste aanleg 527 uitspraken over Register-Taxateurs, jaarlijks tussen 74 en 98. Daarnaast volgden 74 uitspraken in hoger beroep. Volgens een berekening van de redactie zijn dat over zes jaar 601 uitspraken in totaal, gemiddeld ongeveer honderd per jaar. Gemiddeld haalde 89 procent van de Register-Taxateurs de afgelopen tien jaar tijdig de verplichte punten voor permanente educatie. Ook laat het rapport zien dat het aantal desk- en field audits sinds 2018 sterk is toegenomen.

Voor de vastgoedmarkt is ook de terugblik op de waardeontwikkeling interessant. Op basis van de prijsindex commercieel vastgoed van het CBS stegen de waarden van eind 2015 tot en met eind 2025 met circa 139 procent voor huurwoningen en 112 procent voor industrieel vastgoed. Kantoren kwamen uit op ongeveer 90 procent, winkels op 35 procent. Dat laat zien hoe ver de segmenten in tien jaar uit elkaar zijn gegroeid. Die verschillen moeten taxateurs in hun waarderingen ook kunnen verantwoorden.

AI neemt routinewerk over, het oordeel wordt belangrijker

De belangrijkste conclusie over de toekomst gaat over technologie. AI en modelmatig waarderen zullen volgens het rapport steeds meer routinematig werk overnemen. Het professionele oordeel van de taxateur wordt daardoor juist belangrijker. De toegevoegde waarde verschuift naar het beoordelen, duiden en verantwoorden van waarderingen. Uit de bijdragen in het rapport blijkt dat een model nooit volledig eenduidig is. Ook kunnen volgens de bijdragers bepaalde objecten nooit volledig met desktopmodellen worden getaxeerd.

Ook de inhoud van een taxatie verandert. Opdrachtgevers vragen volgens de bespreking van het rapport in PropertyNL vaker om inzicht in duurzaamheid, klimaatrisico’s, funderingen en netcongestie. Ook andere factoren die de toekomstige waarde beïnvloeden krijgen meer aandacht. De taxateur schuift daarmee op van waardebepaler naar bredere risicoanalist. Voor beleggers en financiers is dat relevant: zij leunen bij aankopen, herfinanciering en jaarverslaggeving op taxaties. Een waardering die ook risico’s zoals netcongestie of funderingsproblemen expliciet maakt, geeft hen meer houvast bij het prijzen van vastgoed.

Zorgen over de instroom

Daar staat een zorg over de arbeidsmarkt tegenover. Door vergrijzing staat het aantal geregistreerde taxateurs onder druk, terwijl er te weinig nieuwe professionals bij komen. Volgens verschillende bijdragers aan het rapport moet de opleidingsroute aantrekkelijker en efficiënter worden. Het rapport legt die verantwoordelijkheid vooral bij de branche en de markt. NRVT ziet voor zichzelf een rol in het bieden van een helder professioneel perspectief. Daarnaast wil het register een stelsel bewaken waarin kwaliteit en onafhankelijkheid centraal blijven staan.

Wat nu volgt

NRVT presenteert de Staat van de Taxatiesector als start van een periodieke rapportage aan het Rijk en de sector. Voor het toezicht betekent de verschuiving naar snellere, digitalere en dynamischere waarderingen dat ook de normen moeten meebewegen. Volgens het register vraagt dat om duidelijkheid over wie in de keten waarvoor verantwoordelijk is. Zichtbaar wordt dat bijvoorbeeld bij funderingsrisico’s. Sinds april 2026 staat in het taxatierapport voor woningen een inschatting daarvan, en geldverstrekkers moeten er bij hypotheken met NHG vanaf 2027 rekening mee houden. Met de rapportage wil NRVT het gesprek over de toekomst van het vak voeden met feiten en inzichten uit de sector zelf.

Bron: NRVT – NRVT brengt Staat van de Taxatiesector uit: terugblik op tien jaar ontwikkeling van het taxatievak (27 oktober 2026). Extra bronnen: NRVT – Staat van de Taxatiesector (pdf); PropertyNL – Jubilerend NRVT: Taxateur blijft onmisbaar in tijdperk van AI; NHG – NHG laat funderingsrisico meewegen bij hypotheek.